آموزش روش صحیح مسواک زدن در ارتودنسی + نخ دندان کشیدن

کسانی که ارتودنسی انجام داده اند (مخصوصا ارتودنسی ثابت) گاها شکایت می کنند که مسواک زدن و نخ دندان کشیدن با وجود بریس ها و دستگاه برایشان سخت و زمانبر باشد. با این حال و هرچند که مسواک زدن بعد از ارتودنسی کمی با روزهای قبل از آن متفاوت است اما اگر اینکار به خوبی و بر اساس اصول صورت بگیرد به هیچ عنوان سخت و دشوار نیست. در این مقاله به طور کامل با روش صحیح مسواک زدن در ارتودنسی دندان آشنا خواهید شد و یاد خواهید گرفت که چطور به طور موثر بهداشت دهان و دندان را طی درمان ارتودنسی رعایت کنید.


برای حفظ بهداشت دهان و دندان در طول ارتودنسی چه کنیم؟

فراموش نکنیم که مسواک زدن تنها بخشی از اصول رعایت بهداشت دهان و دندان است. افرادی که ارتودنسی می کنند برای اینکه بتوانند به خوبی بهداشت دهان و دندان خود را در طول درمان رعایت کنند باید علاوه بر مسواک زدن توجه ویژه ای به موارد زیر داشته باشند:

  • نخ دندان کشیدن
  • رعایت رژیم غذایی و تغذیه در ارتودنسی
  • عمل به توصیه های متخصص ارتودنسی
  • اعمال به موقع وکس یا موم ارتودنسی

در ادامه ابتدا نحوه مسواک زدن در ارتودنسی را توضیح خواهیم داد و سپس به صورت خلاصه سایر موارد لیست شده را نیز توضیح می دهیم.


نحوه صحیح مسواک زدن در ارتودنسی چگونه است؟

بسته به این که روش ارتودنسی شما یا دستگاه مورد استفاده برای صاف کردن دندان های شما از چه نوعی است یا چه اتصالاتی دارد نحوه تمیز کردن و مسواک زدن می تواند کمی متفاوت باشد.


مسواک زدن در ارتودنسی ثابت

ارتودنسی ثابت رایجترین روش صاف کردن دندان ها و رفع نامنظمی آن ها است. در این روش بریس ها به سطح جلو یا پشت دندان ها متصل می شود. هر بریس از 2 جزء اصلی براکت و سیم ارتودنسی تشکیل شده است.

کسانی که ارتودنسی ثابت دارند باید به جز تمیز کردن تمام سطوح دندان ها بریس (شامل براکت و سیم) را نیز تمیز کنند. اتفاقا به خاطر موقعیت بریس ها ابتدا باید آن ها تمیز شوند و سپس دندان ها تمیز شوند. برای مسواک زدن در ارتودنسی ثابت مراحل زیر را دنبال کنید:


تمیز کردن بریس ارتودنسی ثابت

مسواک را برداید و بالا، پایین و سطح جلوی براکت ها را مسواک بزنید. می توانید ابتدا بالای بریس را تمیز کنید. برای این کار از یک سمت بریس (مثلا از سمت راست) شروع کرده و به صورت دورانی به سمت چپ بریس را مسواک بزنید. سپس زیر بریس و در نهایت جلوی آن را مسواک بزنید. دقت کنید که برای هر سمت 30 ثانیه باید وقت صرف کنید.


تمیز کردن سطوح دندان ها

پس از آنکه بریس را تمیز کردید نوبت به دندان ها میرسد. برای اینکار ابتدا سطح قدامی دندان ها تا زیر خط لثه را به آرامی مسواک بزنید. دقت کنید که برای تمیز کردن و مسواک زدن در ارتودنسی نباید به هیچ عنوان با فشار اقدام کرد. وارد کردن فشار زیاد به مسواک باعث التهاب لثه، خونریزی یا درد می شود.

بعد از اتمام تمیز کردن خط لثه و سطوح قدامی دندان ها در هر فک، سطوح جونده را به آرامی و از یک سمت به سمت دیگر به صورت دورانی مسواک بزنید. در نهایت پشت دندان ها را نیز مسواک بزنید.


مسواک زدن در ارتودنسی متحرک

برخلاف ارتودنسی ثابت که از ابتدا تا انتهای دوره درمان بریس ها به سطح دندان شما متصل هستند، در ارتودنسی متحرک از پلاک های شفاف و نامرئی استفاده می شود و هر زمان که بخواهیم چیزی بخوریم آن را در میاوریم.

این یعنی نحوه صحیح مسواک زدن در ارتودنسی متحرک با ارتودنسی ثابت فرق می کند. زیرا در ارتودنسی متحرک دیگر دندان و قالب شفاف ارتودنسی را همزمان مسواک نمیزنیم بلکه به صورت جداگانه اینکار را انجام می دهیم.

پس از هر بار خوردن مواد غذایی یا آشامیدن مایعات رنگدانه دار، دهان خود را با آب بشویید و به فاصله 15 دقیقه تا نیم ساعت پس از آن دندان ها را مطابق همیشه مسواک بزنید. قالب ارتودنسی متحرک را نیز آب بکشید. قالب ها را به صورت روزانه تمیز کنید و به صورت هفتگی نیز در محلول های شوینده حاوی مواد آنتی باکتریال قرار دهید تا تمیز شوند.


زمانی که ارتودنسی داریم چقدر باید مسواک بزنیم؟

به طور معمول افرادی که ارتودنسی انجام داده اند و تحت درمان هستند باید دست کم 2 بار در روز دندان های خود را با دقت مسواک بزنند. برخی متخصصان معتقدند که حداقل 3 بار باید مسواک زد و هر بار که چیزی میخوریم هم باید اینکار را انجام دهیم. هر بار هم 2 تا 4 دقیقه زمان خوبی برای مسواک زدن است.


نحوه صحیح نخ دندان کشیدن در ارتودنسی

پس از اینکه دندان ها و بریس را مسواک زدید نوبت به کشیدن نخ دندان می رسد. برای اینکار شما به یک فلاس تریدر (یک وسیله قلاب مانند برای استفاده بهتر از نخ دندان) نیاز دارید.

حدود 40 تا 50 سانتی متر نخ دندان جدا کنید و با کمک فلاس تریدر بین هر بین دندان ها را با دقت یک بار به سمت چپ و بار دیگر به سمت چپ نخ دندان بکشید. برای تمام دندان ها اینکار را به آرامی و بدون اعمال فشار انجام دهید.

دقت کنید که تخ دندان کشیدن در ارتودنسی اهمیت زیادی دارد و باید به صورت منظم نیز انجام شود. استفاده گاه و بیگاه از نخ دندان می تواند باعث خونریزی لثه شود بنابراین همواره و به طور منظم نخ دندان بکشید.


رعایت تغذیه در ارتودنسی

به جز یادگیری نحوه صحیح مسواک زدن در ارتودنسی و نخ دندان کشیدن شما باید در زمان ارتودنسی چیزی هایی بخورید و از خوردن برخی غذاها یا نوشیدنی ها اجتناب کنید. با اجتناب از نوشیدن غذاهای زیر و جایگزین کردن غذاهای نرم و سالم می تواند بهداشت دهان و دندان در طول درمان را به خوبی حفظ کرد:

  • پاپ کرن
  • کوکی ها و شیرین جات
  • میوه خشک
  • آب نبات
  • پیتزا با پنیر زیاد
  • جویدن مواد سفت و سختی مثل یخ
  • نوشیدنی های رنگدانه دار مانن انواع نوشابه ها و نوشیدنی های الکلی
  • و…

عمل به توصیه های متخصص ارتودنسی

شما هیچگاه یک دوره درمان ارتودنسی خوب را پشت سر نخواهید گذاشت مگر اینکه به تمام توصیه های متخصص ارتودنسی خود عمل کنید. متخصص طی یک جلسه تمام آنچه که باید طی درمان چند ماهه خود رعایت کنید را یادآور خواهد شد و ابتدا نحوه صحیح مسواک زدن در ارتودنسی را به شما آموزش خواهد داد. بنابراین همواره به توصیه های متخصص خود عمل کنید و هر سوال یا کمکی در این زمینه دارید حتما با متخصص خود در میان بگذارید.


اعمال به موقع وکس ارتودنسی

گاهی اوقات بخشی از بریس دچار آسیب می شود و ممکن است به بافت های نرم داخل دهان شما آسیب بزند. به عنوان مثال ممکن است سیم ارتودنسی شکسته شود یا اتصالات آن وارد زبان یا لثه شما شود. در چنین شرایطی اعمال موم ارتودنسی می تواند مانع از آسیب بیشتر به بافت می شود.

اما اگر موم اعمال نکنید احتمال وارد شدن آسیب به بافت ها زیاد شده و ممکن است با زخم شدن و التهاب لثه، زبان و … روبرو شوید که رعایت بهداشت دهان و دندان را بریتان مشکل خواهد کرد.