یکی از رایج‌ترین محصولاتی که افراد در طول درمان ارتودنسی استفاده می‌کنند وکس یا موم ارتودنسی است. این ماده مخصوصاً در میان کودکان و نوجوانان بیشتر استفاده می‌شود. در این مقاله به طور کامل همه چیز درباره موم ارتودنسی را مورد بررسی قرار داده‌ایم.
موم ارتودنسی چیست و چگونه درد را آرام می کند؟
وکس ارتودنسی (Orthodontic Wax) یک راهکار ساده و دمِ دستی برای آرام کردن درد ناشی از براکت ها و سایر اتصالات ارتودنسی هست. این ماده نرم و بی خطر، دقیقاً برای زمانی است که براکت ها یا سیم های ارتودنسی، لُپ یا لثه شما را زخم کرده‌اند.
شما می توانید یک تکه کوچک از آن را بردارید و روی قسمت تیز دستگاه بگذارید تا یک پوشش صاف و محافظ ایجاد کند. این موم که اغلب از مواد طبیعی ساخته می شود، به راحتی به لبه های تیز وسایل ارتودنسی می چسبد و فوراً ناراحتی شما را کم می کند تا زخم فرصت بهبودی داشته‌باشد.
انواع موم ارتودنسی (ورقه‌ای، نواری و طعم دار)
وکس های دندانپزشکی همگی یک کارکرد مشترک دارند: محافظت از مخاط گونه و لب ها در برابر تیزی سیم ها و گوشه های برآمده ی براکت. با این حال، هنگام تهیه این محصول از داروخانه یا کیت ارتودنسی، متوجه می شوید که این موم ها در اشکال و بسته بندی های متفاوتی عرضه می شوند:
موم های نواری یا شیاردار (رایج ترین مدل)
این وکس ها به شکل رشته های باریک استوانه ای داخل یک قوطی کوچک پلاستیکی چیده شده اند. کار با آن ها فوق العاده راحت است؛ کافی است یک تکه کوچک به اندازه سر چوب کبریت از نوار جدا کنید و با گرمای انگشتانتان آن را گرد کنید.
موم ارتودنسی ورقه ای
برخی تولیدکنندگان، وکس را به صورت ورقه های نازک پرس شده ارائه می دهند. موم های ورقه ای این مزیت را دارند که می توانید سطح مقطع بزرگ تری از آن را ببرید؛ بنابراین اگر چند براکت متوالی لب شما را خراش می دهند یا در بخش انتهایی دندان های آسیا سیم ضخیمی آزاد شده است، این مدل پوشش یکپارچه تری ایجاد می کند.
موم های طعم دار در برابر بدون طعم
بیشتر وکس های پزشکی بدون طعم و بو هستند، اما برای کودکان و نوجوانانی که از حس ناخوشایند طعم چربی در دهان شکایت دارند، موم هایی با اسانس طبیعی نعنا، توت فرنگی یا آلوئه ورا تولید می شود.
وکس های سیلیکونی
سیلیکون پزشکی کمی گران تر و بادوام تر از موم های طبیعی بر پایه ی پارافین یا موم زنبور عسل است. سیلیکون در برابر بزاق دهان پایدارتر بوده و زود حل نمی شود، هرچند چسباندن آن نیاز به خشک کردن فوق العاده دقیق سطح براکت دارد.
کاربرد اصلی وکس در درمان ارتودنسی ثابت
وکس ارتودنسی راه حل فوری برای آسیب ناشی از وسایل ارتودنسی ثابت است. این موم با ایجاد یک لایه محافظ بین براکت ها یا سیم های تیز و بافت های نرم دهان، عمل می کند. کافی است مقدار کمی از آن را روی قسمت هایی که به نوعی دچار آسیب است، قرار دهید تا مانند یک بالشتک عمل کند. مخصوصاً وقتی سیم می شکند یا براکت لق می شود، این موم کمک بزرگی برای کاهش تحریک و درد تا زمان مراجعه به ارتودنتیست خواهد بود.
طرز استفاده از موم ارتودنسی (راهنمای گام به گام)
استفاده از موم ارتودنسی یک فرآیند ساده و سرراست است. در اینجا مراحلی که باید حین استفاده از این موم بدانید را توضیح داده‌ایم:
- با شستن کامل دست ها با آب و صابون شروع کنید تا از تمیز بودن آنها اطمینان حاصل کنید.
- یک تکه کوچک موم ارتودنسی به اندازه یک نخود را برداشته و آن را به شکل توپ درآورید.
- ناحیه‌ای از دهان را که دستگاه ارتودنسی باعث تحریک یا ناراحتی می‌شود با دستمال یا سواب پنبه‌ای خشک کنید.
- موم را مستقیماً روی قسمتی از دستگاه که باعث مشکل دارد بمالید. اطمینان حاصل کنید که موم محکم به دستگاه و دندان‌های اطراف آن می‌چسبد.
- از انگشتان خود برای شکل دادن به موم استفاده کنید.
- سطح براکت باید با پنبه یا دستمال کاملاً خشک شود؛ هرچه رطوبت کمتر باشد، چسبندگی و ماندگاری موم بالاتر خواهد بود
- در طول روز، به خصوص پس از غذا خوردن یا تمیز کردن دندان ها، موم را مجدداً بر حسب نیاز اعمال کنید.
آیا موم ارتودنسی عوارض دارد؟
وکس ارتودنسی معمولاً در صورت استفاده طبق دستور متخصص ارتودنسی، عوارض جانبی قابل توجهی ندارد. در واقع به طور کلی روشی ایمن و مؤثر برای کاهش ناراحتی و تحریک ناشی از دستگاه های ارتودنسی است.
با این حال، برخی از افراد ممکن است عوارض جانبی جزئی مانند واکنش‌های آلرژیک خفیف یا تحریک پوست را هنگام استفاده از موم ارتودنسی تجربه کنند. اگر بعد از استفاده از موم دچار بثورات، خارش یا تورم در دهان یا اطراف آن شدید، بلافاصله استفاده از آن را متوقف کرده و برای مشاوره با ارتودنتیست خود تماس بگیرید.
علاوه بر این، استفاده بیش از حد از موم ارتودنسی یا ماندن آن برای مدت طولانی در دهان می‌تواند ذرات غذا و باکتری‌ها را به دام بیاندازد. این مساله می‌تواند منجر به بروز پلاک دندانی و پوسیدگی دندان شود. بنابراین، حذف موم اضافی و تمیز کردن مرتب دندان‌ها و وسایل ارتودنسی بسیار مهم است.
اگر به طور تصادفی مقداری موم ارتودنسی را قورت دادم چه باید بکنم؟
خب اگر یک تکه کوچک از وکس ارتودنسی را تصادفی قورت دادید، نگران نباشید. این موم هیچ سمی ندارد و معمولاً بدون ایجاد هیچ مشکلی از سیستم گوارش شما رد و دفع می‌شود. در واقع، اگر مقدارش کم باشد، طی یکی دو روز از بدنتان خارج می شود و آسیبی نمی رساند.
اما اگر حس می کنید حجم زیادی از آن را بلعیده‌اید یا هرگونه علامت غیرعادی مثل شکم درد، حالت تهوع، اسهال یا استفراغ دارید، درنگ نکنید و حتماً سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
برای به حداقل رساندن خطر بلع تصادفی موم ارتودنسی، مطمئن شوید که هر بار فقط از مقادیر کم استفاده‌کنید و از خوردن یا آشامیدن در حالی که موم در دهان است خودداری کنید. همچنین، حتماً قبل از غذا خوردن یا مسواک زدن موم اضافی را بردارید تا از بلعیدن تصادفی آن جلوگیری کنید.
برخی از اشتباهات رایج افراد هنگام استفاده از موم ارتودنسی چیست؟
در این بخش برخی از اشتباهات رایج افراد، هنگام استفاده از موم ارتودنسی را توضیح داده‌ایم. این بخش را به خوبی مطالعه بفرمایید تا از بروز اشتباه و عوارض پیشگیری کنید:
| خطا | مشکلاتی که پیش می آید | راهکار برای پیشگیری | توضیحات دیگر |
|---|---|---|---|
| تمیز نکردن ناحیه قبل از استفاده | کاهش چسبندگی موم، تجمع باکتری ها | مسواک زدن دندان ها و براکت ها خشک کردن سطح با گاز استریل | از محلول آب نمک رقیق برای شستشوی ناحیه تحریک شده استفاده کنید |
| استفاده بیش از حد از موم | اختلال در تکلم و جویدن، افزایش پوسیدگی | استفاده به اندازه یک دانه برنج برای هر براکت | فقط روی براکت های تیز یا آزاردهنده موم بزنید |
| عدم تعویض به موقع موم | تجمع پلاک، کاهش اثر محافظتی | تعویض هر ۱۲ ساعت یا پس از هر وعده غذایی | موم تغییر رنگ داده را فوراً تعویض کنید |
| نگهداری طولانی مدت موم | ایجاد محیط برای رشد باکتری ها | برداشتن موم قبل از مسواک زدن | شب ها پس از تمیز کردن کامل دهان، موم جدید استفاده کنید |
با اجتناب از این اشتباهات رایج و رعایت اصول بهداشت دهان و دندان، می‌توانید از وکس ارتودنسی به طور ایمن و مؤثر برای کاهش ناراحتی و تحریک ناشی از بریس ها یا سایر وسایل ارتودنسی استفاده کنید. اگر در مورد استفاده از موم ارتودنسی سؤال یا ابهامی دارید، حتماً با متخصص ارتودنسی خود برای مشاوره اقدام کنید.
قیمت موم ارتودنسی، خرید و راهکاری دائمی برای خلاص شدن از آسیب براکت ها
قیمت موم ارتودنسی در مقایسه با سایر هزینه های درمان بسیار جزئی و مقرون به صرفه است. معمولاً در جلسه اول نصب دستگاه های ارتودنسی، متخصص ارتودنسی یک یا دو بسته وکس در کیت بهداشت دهان به شما تحویل می دهد. اگر ذخیره موم شما تمام شد، می توانید آن را به راحتی و بدون نیاز به نسخه از داروخانه ها یا فروشگاه های آنلاین محصولات بهداشتی دهان تهیه کنید.
قیمت این موم ها عموماً بسته به پارامترهای زیر متغیر است:
- کشور و برند سازنده (برندهای کره ای مانند Amiden، برندهای آمریکایی یا بسته بندی های داخلی)
- تعداد نوارهای موجود در بسته یا چندتایی بودن پک ها
- نوع موم (موم طبیعی معمولی در مقایسه با موم سیلیکونی یا طعم دار)
آیا همه افراد در ارتودنسی مجبورند با موم و زخم دهان دست وپنجه نرم کنند؟
خیر! احساس خراشیدگی بافت دهان و نیاز مداوم به چسباندن وکس، مختص درمان با بریس های سنتی فلزی یا سرامیکی است. امروزه با گسترش روش های مدرن ارتودنسی نامرئی با الاینرهای شفاف، این مشکل به کلی حل شده است.
در این روش، پلاک های شفاف کاملاً متناسب با قالب دندان ها طراحی می شوند، لبه های تیز فلزی یا سیم ندارند و هیچ گونه ساییدگی و زخمی در دهان ایجاد نمی کنند؛ بنابراین در طول مسیر درمان، کوچک ترین نیازی به استفاده از موم و دردسرهای تجدید روزانه ی آن نخواهید داشت.
👋 نوشته جدید: آیا ارتودنسی باعث آسیب به لثه می شود؟
پاسخ به سوالات رایج
خیر، این ماده فقط یک محافظ موقت است و هیچ تداخلی با روند اصلاح دندان ها توسط براکت ها ندارد.
بله، محصولات سیلیکونی مخصوص یا نوارهای محافظ مخصوصی به عنوان جایگزین های جایگزین موم ارتودنسی موجود هستند.
معمولاً به دلیل رطوبت یا چربی روی براکت است. برای چسبندگی بهتر، ابتدا ناحیه را کاملاً خشک کنید و موم را کمی گرم نمایید.
