ترس از حالت تهوع یا حس خفگی باعث می شود خیلی ها از قالب گیری ارتودنسی واهمه داشته باشند یا با استرس وارد مطب شوند. در این مقاله می خواهیم به شما بگوییم این مرحله نه تنها ترسناک نیست، بلکه امروزه با روش های جدید بسیار ساده تر و راحت تر شده است.
همه چیز درباره قالب گیری ارتودنسی در یک نگاه
در جدول زیر یک نمای کلی از فرآیند ثبت وضعیت دندان ها را برایتان آورده ایم تا بدانید در مطب چه چیزی در انتظارتان است.
| مرحله | نوع فعالیت | مدت زمان تقریبی | میزان راحتی بیمار |
|---|---|---|---|
| انتخاب سینی (تری) | پیدا کردن سایز مناسب فک شما | ۱ دقیقه | بسیار راحت |
| آماده سازی مواد | ترکیب پودر و آب برای ساخت خمیر | ۳۰ ثانیه | بدون حس خاص |
| قالب گیری سنتی | نگه داشتن خمیر در دهان تا سفت شدن | ۲ تا ۳ دقیقه | متوسط (احتمال تحریک گلو) |
| اسکن دیجیتال | تصویربرداری سه بعدی با دوربین مخصوص | ۵ تا ۱۰ دقیقه | بسیار عالی و راحت |
| بررسی نهایی | تایید کیفیت قالب توسط متخصص | ۱ دقیقه | بدون حس خاص |
چرا متخصص ارتودنسی حتماً باید از دندان های شما قالب تهیه کند؟
بسیاری از مراجعان می پرسند که وقتی دکتر دندان های ما را از نزدیک می بیند یا عکس رادیوگرافی دارد، دیگر چه نیازی به قالب گیری ارتودنسی است؟
واقعیت این است که عکس های رادیوگرافی دو بعدی هستند و فقط استخوان و ریشه را نشان می دهند، اما متخصص برای طراحی لبخند شما به یک مدل دقیق و سه بعدی نیاز دارد. این مدل سه بعدی در واقع نقش نقشه راه را برای دکتر بازی می کند. بدون داشتن یک کپی دقیق از دندان ها، امکان ساخت پلاک های متحرک، دستگاه های فانکشنال یا حتی چسباندن دقیق براکت ها وجود ندارد.
در واقع و به زبان ساده تر …
متخصص با داشتن این قالب، می تواند دندان های شما را در محیط خارج از دهان و از زوایای مختلف بررسی کند. او می تواند فاصله دندان ها، میزان شلوغی و نحوه روی هم قرار گرفتن فک ها را با دقت میلی متری اندازه بگیرد. این مرحله اولین قدم جدی برای شروع یک درمان موفق است و هر چقدر دقیق تر انجام شود، نتیجه نهایی لبخند شما زیباتر و پایدارتر خواهد بود.
روش سنتی قالب گیری دندان برای ارتودنسی چگونه انجام می شود؟
روش سنتی که اکثر ما با آن آشنا هستیم، استفاده از مواد خمیری شکل است. در این روش از وسیله ای به نام “تری” یا سینی قالب گیری استفاده می شود که شبیه به شکل فک انسان است. متخصص ابتدا سایز مناسب فک شما را انتخاب می کند و سپس ماده ای به نام آلژینات را که از جلبک های دریایی تهیه می شود، با آب مخلوط می کند تا یک خمیر نرم به دست بیاید.
نحوه قالب گیری ارتودنسی به روش سنتی اینگونه است ….
خمیر داخل سینی ریخته شده و به آرامی روی دندان های شما فشار داده می شود. شما باید حدود یک تا دو دقیقه صبر کنید تا خمیر سفت شود و حالتی شبیه به لاستیک پیدا کند. در این مدت، ماده آلژینات تمام جزئیات دندان ها و لثه های شما را ثبت می کند. سپس متخصص سینی را با یک حرکت سریع از دهان خارج می کند.
اگرچه طعم این مواد امروزه با اسانس های میوه ای بهتر شده، اما هنوز هم برخی افراد از حس وجود یک حجم بزرگ در دهانشان خوششان نمی آید. این روش با وجود قدیمی بودن، هنوز هم در بسیاری از موارد به دلیل هزینه پایین و کارایی خوب، انتخاب اول بسیاری از پزشکان است.
اسکن دیجیتال ارتودنسی چطور جایگزین روش های قدیمی و خمیرهای بدمزه شده است؟
اگر شما جزو آن دسته از افرادی هستید که با شنیدن اسم خمیر قالب گیری ارتودنسی حالتان بد می شود، خبر خوبی برایتان داریم. امروزه تکنولوژی اسکن دیجیتال ارتودنسی تمام این مشکلات را حل کرده است. در این روش دیگر خبری از خمیرهای چسبناک، سینی های بزرگ و حس خفگی نیست. به جای آن، متخصص از یک دستگاه کوچک به نام اسکنر داخل دهانی استفاده می کند که شبیه به یک عصای نوری ظریف است.
نحوه قالبگیری دیجیتال به چه صورت است؟
دکتر این اسکنر را به آرامی در دهان شما حرکت می دهد و دستگاه در هر ثانیه هزاران عکس از دندان های شما می گیرد. این عکس ها بلافاصله در نرم افزار پردازش شده و یک مدل سه بعدی کاملاً دقیق و رنگی از دندان های شما روی مانیتور ظاهر می شود.
مزایای این روش چیست؟
- مزیت بزرگ این روش این است که اگر در حین کار خسته شدید، دکتر می تواند اسکن را متوقف کند تا شما استراحت کنید و دوباره از همان نقطه ادامه دهد.
- همچنین دقت این روش بسیار بالاتر از روش سنتی است و احتمال خطا در ساخت دستگاه های ارتودنسی را به حداقل می رساند. این تکنولوژی به خصوص برای ساخت الاینرهای شفاف یا همان ارتودنسی نامرئی حیاتی است.
چگونه با حالت تهوع در زمان قالب گیری ارتودنسی مقابله کنیم؟
یکی از بزرگترین چالش ها در این مرحله، تحریک شدن “رفلکس گگ” یا همان حالت تهوع است. این یک واکنش طبیعی بدن برای جلوگیری از ورود اجسام خارجی به گلو است، اما در زمان قالب گیری ارتودنسی می تواند کمی آزاردهنده باشد. اولین چیزی که باید بدانید این است که این حس فقط در ذهن شما بزرگ شدهاست و راه تنفس شما هرگز بستهنمیشود. برای اینکه این مرحله را به راحتی پشت سر بگذارید، چند ترفند ساده اما معجزه آسا وجود دارد.
- اولین و مهم ترین ترفند، تنفس عمیق از راه بینی است. وقتی از راه دهان نفس می کشید، جریان هوا باعث تحریک بیشتر گلو و ایجاد حالت تهوع می شود، اما تنفس منظم از بینی به مغز پیام آرامش می دهد.
- ترفند دوم این است که سعی کنید حواس خود را پرت کنید. مثلاً می توانید پای خود را کمی بلند کنید و روی نگه داشتن آن در هوا تمرکز کنید. تمرکز روی یک فعالیت عضلانی دیگر، حواس مغز را از دهان پرت می کند.
- همچنین خم کردن سر به سمت جلو کمک می کند تا بزاق یا مواد قالب گیری به سمت گلوی شما حرکت نکنند.
- اگر واقعاً حساسیت شدیدی دارید، حتماً قبل از شروع کار به دکتر اطلاع دهید تا از مواد سریع سفت شونده یا اسپری های بی حس کننده ملایم برای سقف دهان استفاده کند.
بعد از اتمام مرحله قالب گیری ارتودنسی چه کارهایی باید انجام دهیم؟
وقتی سینی از دهان شما خارج شد، کار تمام است. اما احتمالاً مقداری از مواد خمیری بین دندان ها یا روی لب هایتان باقی ماندهباشد. در مطب های مجهز، همیشه آب و لیوان یکبار مصرف در اختیار شما قرار می گیرد تا دهانتان را حسابی بشویید. مواد آلژینات به راحتی با آب پاک می شوند و جای نگرانی ندارند.
اگر از روش قالب گیری ارتودنسی سنتی استفاده کرده اید…
بهتر است بعد از رسیدن به خانه یک بار دیگر دندان هایتان را مسواک بزنید و از نخ دندان استفاده کنید. چرا؟ تا تکه های خیلی کوچک خمیر که ممکن است بین دندان ها گیر کردهباشند، خارج شوند.
اگر در حین قالب گیری کمی لثه هایتان تحریک شده ….
شستشو با آب نمک ولرم می تواند حس آرامش خوبی به دهان شما بدهد. در روش دیجیتال اما هیچ کدام از این دردسرها وجود ندارد. شما بلافاصله بعد از اسکن می توانید به کارهای روزمره خود برسید بدون اینکه حتی نیاز به شستن دهان داشته باشید.
مقایسه دقیق روش سنتی و اسکن دیجیتال دندان ها
برای اینکه بدانید کدام روش قالب گیری ارتودنسی برای شما مناسب تر است، در جدول زیر تفاوت های اصلی این دو رویکرد را بررسی کرده ایم.
| ویژگی | روش سنتی (خمیر آلژینات) | روش مدرن (اسکنر دیجیتال) |
|---|---|---|
| حس بیمار | احتمال ایجاد حالت تهوع و تنگی نفس | بسیار راحت و بدون تحریک گلو |
| دقت مدل | خوب (احتمال تغییر شکل خمیر وجود دارد) | فوق العاده بالا و بدون نقص |
| زمان آماده سازی | کوتاه (نیاز به سفت شدن خمیر دارد) | کمی طولانی تر اما بدون وقفه |
| ارسال به لابراتوار | ارسال فیزیکی مدل گچی (زمان بر) | ارسال اینترنتی فایل سه بعدی (آنی) |
| هزینه برای بیمار | اقتصادی و ارزان | معمولاً گران تر به دلیل تکنولوژی بالا |
نقش قالب های ارتودنسی در ساخت دستگاه های اختصاصی شما چیست؟
بعد از اینکه قالب گیری ارتودنسی تمام شد، این قالب ها به لابراتوار ارسال می شوند. اگر قالب سنتی باشد، داخل آن گچ مخصوص می ریزند تا یک مدل سنگی از دندان های شما ایجاد شود.
تکنسین های لابراتوار روی همین مدل گچی، سیم ها را خم می کنند و پلاک های شما را می سازند. اما در روش دیجیتال، فایل سه بعدی شما در نرم افزارهای پیشرفته باز می شود قطعات ارتودنسی با دقت بسیار بالایی می شود. در نهایت قطعات با چاپگرهای سه بعدی ایجاد می شوند.
دقت در این مرحله بسیار بسیار مهم هست
اگر قالب کوچکترین نقصی داشته باشد، دستگاه ارتودنسی به خوبی روی دندان های شما نمی نشیند و ممکن است باعث درد یا حتی حرکت غلط دندان ها شود. به همین دلیل است که گاهی متخصص ارتودنسی وسواس زیادی به خرج می دهد و ممکن است از شما بخواهد که قالب گیری ارتودنسی را تکرار کنید. این وسواس دکتر را به فال نیک بگیرید، چون نشان می دهد دقت او برای رسیدن به یک نتیجه بهتر هست.
قالب گیری ارتودنسی برای کودکان چقدر متفاوت است؟
بچه ها معمولاً حساسیت بیشتری نسبت به اجسام خارجی در دهانشان دارند و ممکن است با دیدن خمیرهای قالب گیری بترسند. در مورد کودکان، صبر و حوصله متخصص حرف اول را می زند. ما معمولاً سعی می کنیم فرآیند را به شکل یک بازی برای آن ها توضیح دهیم. مثلاً می گوییم “می خواهیم از دندان هایت یک مجسمه گچی بسازیم!”.
استفاده از اسکن دیجیتال ارتودنسی برای کودکان یک انقلاب واقعی بوده است….
بینید بچه ها نمی توانند زمان زیادی بی حرکت بمانند. بنابراین احتمال خراب شدن قالب خمیری با تکان خوردن آن ها زیاد است. اینجا اسکنر دیجیتال که سرعت بالایی دارد و در صورت حرکت کودک متوقف می شود، بهترین گزینه برای آن هاست. با این حال، اگر نیاز به روش سنتی باشد، استفاده از مواد با طعم های میوه ای مثل توت فرنگی یا شکلات می تواند تجربه را برای کودکان بسیار شیرین تر و قابل تحمل تر کند.
نکاتی برای تجربه یک قالب گیری راحت و بدون استرس
اگر به زودی قرار است برای قالب گیری ارتودنسی به مطب بروید، رعایت این چند نکته می تواند به شما کمک کند تا با آرامش کامل این مرحله را پشت سر بگذارید.
قبل از مراجعه چیزی نخورید
سعی کنید حداقل یک تا دو ساعت قبل از وقتتان، وعده غذایی سنگین نخورید تا معده تان سنگین نباشد و احتمال تهوع کمتر شود.
بهداشت را رعایت کنید
حتماً قبل از قالب گیری مسواک بزنید و نخ دندان بکشید. وجود ذرات غذا می تواند باعث ایجاد نقص در قالب شود و دکتر مجبور شود کار را تکرار کند.
با متخصص خود حرف بزنید
اگر می دانید که خیلی زود دچار حالت تهوع می شوید، حتماً همان ابتدا به دستیار یا دکتر بگویید. آن ها روش هایی دارند که این حس را به حداقل برسانند.
آرامش خود را حفظ کنید
استرس باعث منقبض شدن عضلات گلو می شود. هر چقدر شل تر و آرام تر باشید، سینی قالب گیری ارتودنسی راحت تر در دهان شما قرار می گیرد و زمان سریع تر می گذرد.
در نهایت به یاد داشته باشید که ….
قالب گیری ارتودنسی یکی از کوتاه ترین مراحل در کل طول درمان شماست. حتی اگر کمی هم برایتان ناخوشایند باشد، تنها چند دقیقه طول می کشد و در عوض، خروجی آن لبخندی است که تا آخر عمر با شما خواهد بود. این مرحله در واقع فونداسیون تمام کارهای بعدی است و ارزش کمی صبوری را دارد.
سوالات متداول شما درباره قالب گیری دندان
خیر، این مرحله به هیچ وجه دردناک نیست. فقط ممکن است کمی فشار روی دندان ها یا لثه ها حس کنید و طعم مواد برایتان کمی عجیب باشد.
معمولاً مشکلی پیش نمی آید اما ممکن است باعث ایجاد حباب هوا در خمیر شود. در این صورت احتمالاً دکتر مجبور می شود دوباره قالب بگیرد.
دلیل اصلی این کار، ثبت نشدن دقیق تمام لبه های دندان یا ایجاد حباب در خمیر است. متخصص برای ساخت یک دستگاه دقیق، نیاز به یک قالب بی نقص دارد.
متخصص قبل از کار دندان های شما را چک می کند. مواد قالب گیری ارتودنسی منعطف هستند و معمولاً خطری برای دندان های لق ندارند، مگر در شرایط بسیار خاص که دکتر از روش دیجیتال استفاده می کند.