به عنوان والدین، بزرگ ترین دغدغه ذهنی شما قبل از شروع درمان احتمالاً این است که میزان درد ارتودنسی کودکان چقدر است و چطور می توان آن را مدیریت کرد تا فرزندتان در طول درمان اذیت نشود. به طور خلاصه در جدول زیر، یک راهنمای سریع برای شناخت نوع ناراحتی ها و راهکارهای فوری آن در ارتودنسی کودکان آوردهایم تا استرس شما تا حد زیادی کاهش یابد.
| نوع تجربه کودک | مدت زمان معمول | علت اصلی ایجاد ناراحتی | راهکار طلایی تسکین |
|---|---|---|---|
| روز اول پس از نصب | ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول | فشار اولیه سیم ها روی ریشه دندان | خوردن بستنی یا نوشیدنی خنک |
| پس از هر جلسه سفت کردن | ۱ تا ۳ روز | تنظیم مجدد و کشش جدید سیم | مصرف غذاهای نرم و موم ارتودنسی |
| زخمی شدن لپ و لثه | هفته های اول درمان | مالش قطعات فلزی به مخاط دهان | موم ارتودنسی روی بخش های تیز براکت |
واقعاً آیا ارتودنسی کودکان درد دارد؟
یکی از اولین سوالاتی که والدین با نگرانی در جلسه مشاوره می پرسند این است که آیا ارتودنسی کودکان درد دارد؟ پاسخ کوتاه این است که بله. دندان ها در روزهای اول کمی حساس می شوند، اما این درد هرگز شبیه به دردهای شدیدی مثل عصب کشی یا کشیدن دندان نیست (اصلا اینطور نیست). این احساس بیشتر شبیه به یک فشار مداوم یا احساس کوفتگی است که کودک موقع جویدن غذا متوجه آن می شود.
استخوان فک کودکان در سنین رشد هنوز نرم و بسیار انعطاف پذیر است. به همین خاطر، جابجایی دندان ها در سنین پایین با مقاومت بسیار کمتری از سوی استخوان فک مواجه می شود. این یعنی کودکان نسبت به بزرگسالان، ناراحتی و درد بسیار بسیار کمتری را تجربه می کنند و به سرعت با شرایط جدید سازگار می شوند. بنابراین اگر مدام در اینترنت جستجو می کنید که آیا ارتودنسی کودکان درد دارد، باید بدانید که این احساس کاملاً موقتی است و بخشی از مسیر ردیف شدن دندان ها به شمار می رود.
علت های فیزیکی ایجاد درد ارتودنسی کودکان چیست؟
به طور کلی دو علت فیزیکی برای درد ارتودنسی کودکان وجود دارد:
علت اول (بحث فیزیولوژی بدن)
وقتی براکت ها روی دندان متصل می شوند و سیم ارتودنسی از بین آن ها عبور می کند، یک نیروی کششی به ریشه دندان وارد می شود. این نیرو باعث می شود جریان خون در لیگامان های اطراف دندان (الیاف کوچکی که دندان را به استخوان وصل کرده اند) به طور موقت کاهش یابد.
کاهش خفیف جریان خون، سیستم ایمنی بدن را فعال می کند تا مواد واسطه التهابی را ترشح کند. همین التهاب ملایم است که باعث بروز حساسیت و درد ارتودنسی کودکان می شود.
علت دوم (آسیب فیزیکی ناشی از وسایل)
مورد دوم هم سایش فیزیکی قطعات فلزی ارتودنسی ثابت با پوست نازک داخل دهان و لپ هاست. دهان کودک هنوز به حضور این اجسام خارجی عادت نکرده و تا زمانی که پوست داخل دهان ضخیم تر و مقاوم تر شود، ممکن است سایش های کوچکی ایجاد شود که کودک را کلافه کند.
چطور این درد را در خانه تسکین دهیم؟
خوشبختانه راه های بسیار ساده و مؤثری وجود دارد که می توانید با استفاده از آن ها، این روزهای ابتدایی را برای فرزندتان شیرین و قابل تحمل کنید:
۱. خوراکی های سرد و خنک بنوشید
سرما یک مسکن و بی حس کننده طبیعی است. دادن بستنی، آب میوه تگری، پوره سیب خنک یا اسموتی به کودک علاوه بر اینکه او را خوشحال می کند، رگ های خونی دهان را منقبض کرده و التهاب و درد را به شدت کاهش می دهد.
۲. از موم ارتودنسی استفاده کنید
این موم های بی رنگ و نرم را می توانید روی بخش های تیز براکت ها که لثه یا لپ کودک را اذیت می کنند بچسبانید تا مثل یک ضربه گیر عمل کنند و مانع از زخم شدن دهان شوند.
۳. دهان را با آب نمک ولرم بشویی
نصف قاشق چای خوری نمک در یک لیوان آب ولرم می تواند معجزه کند. شستشوی دهان با این محلول، التهابات لثه را آرام کرده و به بهبود سریع تر سایش های داخل دهان کمک می کند.
نقش تغذیه در کاهش درد ارتودنسی کودکان در هفته های اول چیست؟
در روزهای اول درمان، نوع غذایی که جلوی فرزندتان می گذارید نقش تعیین کنندهای در میزان راحتی او دارد. دندان های حساس تحمل جویدن غذاهای سفت را ندارند، بنابراین باید منوی غذایی خانواده را کمی تغییر دهید:
- سوپ های صاف شده، فرنی، شیربرنج و حلیم ولرم که نیاز به جویدن ندارند و به راحتی بلعیدهمیشوند.
- تخم مرغ آب پز نرم، پوره سیب زمینی پخته شده با کره و ماست های میوه ای خنک که هم مغذی هستند و هم فشاری به دندان ها نمی آورند.
- پاستای کاملاً پخته و نرم به همراه سس های ملایم که جویدن آن ها برای کودک راحت و لذت بخش است.
بیشتر بخوانید: تغذیه در زمان ارتودنسی (لیست غذاهای نرم + غذاهای ممنوعه ارتودنسی)
چطور ذهن کودک را از درد و فشار بریس ها منحرف کنیم؟
یکی از بزرگ ترین اشتباهات والدین این است که مدام از کودک سوالات اشتباه می پرسند. مثلا می گویند “هنوز درد داری؟” یا “دهانت اذیتت می کند؟”. صادقانه بگویم که این پرسش ها تمرکز کودک را روی بخش آسیب دیدهی دهانش بیشتر می کند. لطفاً به جای این کار، سعی کنید ذهن او را منحرف کنید.
چطور ذهنش را منحرف کنیم؟
مشارکت دادن کودک در فرآیند درمان می تواند حس ترس او را به هیجان تبدیل کند. برای مثال این موارد را امتحان کنید:
- اجازه دهید خودش رنگ کش های ارتودنسی (الاستیک ها) را انتخاب کند انتخاب رنگ های شاد یا رنگ های ورزشی مورد علاقه اش، به او احساس مالکیت و کنترل روی درمان می دهد.
- یا مثلا وقتی فرزندتان با استرس می پرسد آیا ارتودنسی کودکان درد دارد، به او بگویید که دندان هایش در حال مرتب و زیباتر شدن هستند و این فشار، نشانه کارکرد درست این کار است.
چه زمانی باید درد ارتودنسی کودکان را جدی بگیریم؟
بسیاری از پدر و مادرها نگران هستند که نکند درد فرزندشان غیرطبیعی باشد. به طور کلی، ناراحتی ناشی از تنظیم سیم ها باید بعد از ۳ تا ۵ روز کاملاً برطرف شود. اگر کودک همچنان گریه می کند، توانایی مصرف مایعات را هم ندارد یا درد او هر روز شدیدتر می شود، این حالت طبیعی نیست.
همچنین اگر سیم ارتودنسی از براکت انتهایی خارج است و به داخل لپ کودک فرو رفتهباشد، این یک مشکل فیزیکی است که باید توسط متخصص ارتودنسی اصلاح شود. وقتی فرزندتان با چشمانی نگران از شما می پرسد آیا ارتودنسی کودکان درد دارد و شما می بینید که این درد با مسکن های معمولی یا خوراکی های خنک آرام نمی شود، بهترین کار این است که با مطب متخصص ارتودنسی تماس بگیرید تا وضعیت بریس ها را بررسی کند.
پرسش و پاسخ کوتاه درباره درد ارتودنسی در بچه ها
بهتر است برای کاهش درد ارتودنسی کودکان از استامینوفن استفاده کنید. برخی داروهای ضدالتهاب مثل ایبوپروفن یا ژلوفن اگر به طور مداوم مصرف شوند، ممکن است روند حرکت دندان ها را کمی کند کنند. حتماً قبل از دادن هر دارویی با دکتر مشورت کنید.
بله، حتی بیشتر از قبل!
وقتی کودک دراز می کشد، جریان خون در ناحیه سر و صورت افزایش می یابد که این امر فشار روی ریشه دندان ها را بیشتر می کند. همچنین در سکوت شب، ذهن کودک تمرکز بیشتری روی نقاط درد دارد.
بله، همینطور است.
خیر، جلسات دوره ای فقط برای فعال سازی مجدد سیم هاست.