خیلی وقت ها پیش می آید که وقتی به آینه نگاه می کنیم یا متوجه ناهماهنگی دندان های فرزندمان می شویم، با خودمان می گوییم فعلاً فرصت هست و بگذاریم برای سر فرصت. اما واقعیت این است که زمان در درمان های ارتودنسی، اصلاً به نفع ما حرکت نمی کند و هر روز که می گذرد، پیچیدگی کار بیشتر می شود. در این مطلب می خواهیم خیلی شفاف و به دور از اغراق، درباره پیامد های تاخیر در درمان ارتودنسی صحبت کنیم و ببینیم این “فردا فردا کردن ها” چه هزینه هایی روی دست سلامت و جیب ما می گذارد.
خلاصه تفاوت های شروع به موقع و به تأخیر انداختن درمان ارتودنسی
در جدول زیر سعی کرده ایم یک نمای کلی از آنچه در صورت اقدام سریع یا تأخیر طولانی مدت انتظار شما را می کشد، ترسیم کنیم تا اهمیت زمان را بهتر درک کنید.
| موضوع مورد مقایسه | اقدام به موقع (به ویژه در سنین رشد) | پیامد های تاخیر در درمان ارتودنسی (بزرگسالی) |
| اصلاح مشکلات فکی | به راحتی با دستگاه های ساده و هدایت رشد انجام می شود | معمولاً نیاز به جراحی سنگین فک و صورت پیدا می کند |
| کشیدن دندان دائمی | احتمال نیاز به کشیدن دندان برای باز کردن فضا بسیار کم است | به دلیل ثابت شدن استخوان، احتمال کشیدن دندان بالا می رود |
| سلامت ریشه و لثه | دندان ها در بافت نرم و جوان به راحتی جابجا می شوند | ریسک تحلیل لثه و آسیب به ریشه ها در سنین بالا بیشتر است |
| طول دوره درمان | معمولاً سریع تر و با پایداری بسیار بالاتر انجام می گیرد | زمان درمان طولانی تر و نیاز به نگهدارنده های مادام العمر دارد |
| هزینه نهایی بیمار | هزینه ای معقول و پیشگیرانه برای جلوگیری از مشکلات بزرگ | هزینه های چندین برابری برای جبران تخریب ها و جراحی ها |
عوارض به تاخیر انداخت درمان ارتودنسی چیست؟
هرچند که عوارض و پیامد های تاخیر در درمان ارتودنسی زیاد است اما ما در این بخش به بررسی مهم ترین پیامدها می پردازیم:
1. کاهش انعطاف و هدایت پذیری فک ها با گذشت زمان
اگر درمان ارتودنسی را پشت گوش بیندازید، فک ها با گذشت زمان انعطافشان را از دست می دهند. در ۷ تا ۱۰ سالگی استخوان فک هنوز نرم است و می شود با دستگاه های مخصوص مسیر رشدش را اصلاح کرد. اما بعد از بلوغ، استخوان سفت می شود و دیگر هیچ دستگاهی نمی تواند تکانش بدهد.
آن وقت تنها راه، جراحی فک است؛ آن هم با هزینهٔ بالا و دوران نقاهت سخت. بنابراین باور کنید یا نه پیامد های تاخیر در درمان ارتودنسی بعدها گریبان فرزندتان را می گیرد.
2. شلوغ تر شدن و به هم ریختگی بیشتر دندان ها
خیلی ها فکر می کنند دندان هایشان همین جور که هست می ماند؛ یک کم کج است، ده سال دیگر هم همان است. اما این باور اشتباه است. دندان ها در تمام طول عمر تمایل دارند به سمت جلو و مرکز دهان حرکت کنند. اگر از اول هم شلوغ و درهم رفته باشند، این فشار سال به سال بیشترشان می کند. نتیجه اینکه مشکلی که امروز با ۶ ماه ارتودنسی حل می شد، چند سال بعد نیاز به دو سال درمان و شاید کشیدن چند دندان سالم پیدا می کند.
تازه این تمام ماجرا نیست …
وقتی دندان ها روی هم سوار می شوند، تمیز کردنشان غیرممکن می شود. مسواک و نخ دندان به نقاط همپوشانی دار نمی رسند و همان جا پوسیدگی های پنهان شروع می شود. خیلی از هزینه های عصب کشی و روکش در بزرگسالی، ریشه در همان دندان های نامرتب درمان نشدهٔ سال های قبل دارد. در واقع پوسیدگی زودهنگام و از دست رفتن دندان، از ملموس ترین پیامد های تاخیر در درمان ارتودنسی است.
3. فرسودگی زودرس دندان ها و تخریب مینا در اثر جویدن غلط
این یکی از اصلی ترین پیامد های تاخیر در درمان ارتودنسی است. ببینید دندان ها مثل چرخ دنده های یک ماشین باید دقیق روی هم قفل شوند تا فشار جویدن درست پخش شود. وقتی نامرتب باشند، بعضی دندان ها فشار بیشتری تحمل می کنند و بعضی دیگر اصلاً در جویدن نقشی ندارند.
این توزیع ناعادلانه باعث سایش زودهنگام مینا، کوتاه شدن دندان ها و لب پر شدن لبه هایشان می شود. نتیجه، دندان هایی است که زودتر پیر و فرسوده به نظر می رسند و به سرما و گرما حساستر می شوند.
خیلی از سردردهای صبحگاهی و گردن دردهای مزمن هم از همین جا می آید..
وقتی بایت درست نباشد، عضلات فک مدام در تلاش اند ناهماهنگی را جبران کنند. این انقباض دائم، خستگی و درد عصبی می آورد و اگر سال ها ادامه پیدا کند، به آرتروز مفصل فک ختم می شود؛ یکی از دردناک ترین و پیچیده ترین عوارضی که درمانش سخت و طولانی است.
5. کاهش سلامت لثه و استخوان
وقتی دندان ها در جای درست خود نباشند، نیروی جویدن به جای اینکه درست به استخوان منتقل شود، زاویه دار به دیوارهٔ استخوان ضربه می زند. این فشار مخرب باعث عقب نشینی لثه و تحلیل استخوان دور ریشه می شود. هرچه سن بالاتر می رود، توان بازسازی بدن کمتر می شود و شروع ارتودنسی روی استخوان ضعیف شده، ریسک بیشتری دارد.
دندان های نامرتب علاوه بر این، پناهگاه امنی برای باکتری های بیماری لثه می سازند…
چون تمیز کردن فضاهای بین دندان های کج تقریباً غیرممکن است، باکتری ها بی صدا استخوان را تحلیل می برند. نتیجه اینکه فرد خیلی زودتر از هم سن وسال هایش دچار لقی دندان می شود. جلوی این تخریب خاموش را فقط با درمان به موقع می شود گرفت، وگرنه پایهٔ دندان ها از دست می رود.
بیشتر بخوانید: بررسی نظرات و تجربیات مختلف درباره ارتودنسی نامرئی
5. افزایش تصاعدی هزینه های ارتودنسی در آینده
اگر فکر می کنید با به تأخیر انداختن درمان در حال صرفه جویی مالی هستید، سخت در اشتباهید. ارتودنسی پیشگیرانه در کودکی معمولاً با دستگاه های ساده و هزینه ای بسیار کمتر انجام می شود. اما وقتی اجازه می دهید مشکل ریشه بدواند، باید هزینه های زیر را به عنوان بخشی از پیامد های تاخیر در درمان ارتودنسی در فاکتور نهایی خود لحاظ کنید.
- هزینه جراحی فک که چندین برابر کل هزینه ارتودنسی است.
- هزینه درمان های پیاپی پوسیدگی و عصب کشی به دلیل عدم امکان نظافت دندان ها.
- هزینه ایمپلنت برای جایگزینی دندان هایی که به دلیل بیماری لثه یا سایش شدید از دست رفته اند.
- هزینه طولانی تر شدن جلسات ویزیت و استفاده از ابزارهای کمکی گران قیمت مثل مینی اسکروها برای حرکت دادن دندان ها در استخوان سفت بزرگسالان.
در واقع شما دارید سرمایه گذاری می کنید …
پولی که امروز برای ارتودنسی هزینه می کنید، یک سرمایه گذاری پرسود است که جلوی مخارج کمرشکن دندانپزشکی در آینده را می گیرد. اقتصادی نگاه کردن به سلامت دهان ایجاب می کند که هرچه زودتر جلوی ضرر را بگیرید تا گرفتار پیامد های تاخیر در درمان ارتودنسی نشوید.
بیشتر بخوانید: هزینه ارتودنسی چقدر است؟
6. کاهش سطح اعتماد به نفس
لبخند، اولین چیزی است که از شما دیده می شود. بچه ای که به خاطر دندان های نامرتب مسخره می شود، با تصویر ذهنی منفی از خودش بزرگ می شود. این کمبود اعتمادبه نفس تا بزرگسالی همراه او می ماند؛ سر جلسهٔ مصاحبهٔ شغلی، توی جمع دوستان، یا در رابطه ای که قرار است عمیق باشد. تلخ ترین بخش عقب انداختن درمان این است که فرد سال های جوانی را با خجالت و پنهان کردن لبخندش می گذراند.
بعد از درمان اما همه چیز فرق می کند ….
بیمارانی که قبلاً در عکس ها لبخند نمی زدند، تبدیل می شوند به آدم هایی اجتماعی تر و شادتر. به تعویق انداختن این حس خوب برای ده یا بیست سال، ضرری معنوی است که با هیچ پولی جبران نمی شود. درمان به موقع یعنی همین: اینکه بتوانید از همین امروز با لبخندی باز و درخشان زندگی کنید.
چرا تشخیص زودهنگام در سن ۷ سالگی یک قانون جهانی است؟
بسیاری از والدین می پرسند چرا اینقدر زود؟ جواب این است که در ۷ سالگی، دندان های دائمی جلویی و اولین دندان های آسیاب بزرگ درآمده اند و متخصص می تواند “نقشه آینده” دهان کودک را ببیند.
در این سن، بسیاری از پیامد های تاخیر در درمان ارتودنسی را می توان با هزینه ای ناچیز و دستگاهی که شاید فقط شب ها استفاده شود، خنثی کرد. ویزیت در ۷ سالگی به معنای شروع حتمی سیم کشی نیست، بلکه به معنای “نظارت هوشمندانه” است.
درمان ارتودنسی خود را همین امروز شروع کنید
درمان ارتودنسی فقط برای زیبایی نیست، بلکه یک ضرورت برای بقای دندان های شما تا سنین پیری است. اگر امروز با دندان های نامرتب کنار آمده اید، به یاد داشته باشید که بدن شما در حال پرداخت جریمه ای پنهان است که هر روز سنگین تر می شود.
ما در کلینیک های خود، با استفاده از پیشرفته ترین ابزارهای تشخیصی، به شما کمک می کنیم تا بهترین زمان را برای شروع درمان انتخاب کنید و از تمام پیامد های تاخیر در درمان ارتودنسی دور بمانید. لبخند شما لایق بهترین مراقبت در بهترین زمان ممکن است، پس این فرصت را از خود یا فرزندتان دریغ نکنید.
سوالات متداولی که درباره زمان شروع ارتودنسی می پرسند
بله کاملاً. اگرچه بهترین زمان سنین رشد است، اما ارتودنسی در بزرگسالی هم می تواند جلوی تخریب بیشتر استخوان و سایش دندان ها را بگیرد و سلامت دهان شما را بیمه کند.
بچه ها معمولاً متوجه آسیب های ساختاری مثل سایش مینا یا تحلیل استخوان نمی شوند. وظیفه والدین است که قبل از بروز دردهای مفصلی و پوسیدگی های وسیع، برای جلوگیری از پیامد های تاخیر در درمان ارتودنسی اقدام کنند.
مهم ترین مورد، نهفته ماندن دندان های دائمی در فک است. وقتی فضا نباشد، دندان در استخوان می ماند و می تواند باعث ایجاد کیست یا تحلیل رفتن ریشه دندان های سالم کناری شود.