6 نکته مهم درباره مسواک بین دندانی + نحوه استفاده از آن

مسواک بین دندانی تقریبا بهترین روش برای تمیز کردن لابلای دندان ها است. با این مسواک ها می توان ذرات ریز مواد غذایی بین دندان ها را در آورده و مانع از بروز بیماری لثه شد. اخیرا استفاده از این مسواک ها که به مسواک ارتودنسی نیز شهرت دارند افزایش پیدا کرده و ما در این بخش به طور کامل درباره آن ها توضیحاتی ارائه داده ایم.

مسواک بین دندانی چیست؟

مسواکی که آن را با نام بین دندانی می شناسیم در انگلیسی اینتردنتال یا (Interdental Brush) نام دارد. همانطور که از نامش بر می آید، این مسواک فضاهای بین دندان ها را تمیز می کند. این ها یک سر بسیار کوچک و باریک دارند که شامل تعدادی الیاف ریز و نرم است. در واقع همین بخش، اصطلاحاً فرچه این مسواک ها است.

از آنجا که با مسواک معمولی تنها سطوح جلو و عقب دندان ها تمیز می شوند و عملا فضای بین دندانی دست نخورده و در معرض پوسیدگی قرار می‌گیرند، با کمک مسواک های ریز و باریکی که به خوبی وارد فضای بین دندان ها می شوند می توان این فضا ها را نیز تمیز کرد.

تماشا کنید

فرق مسواک معمولی و بین دندانی چیست؟

تفاوت مسواک معمولی و مسواک بین دندانی

راهنمای انتخاب سایز مسواک بین دندانی (از سایز ۰ تا ۵ و کدهای رنگی)

انتخاب سایز نامناسب مسواک بین دندانی، رایج ترین دلیلی است که افراد را از ادامه استفاده منصرف می کند. اگر سایز برس بیش از حد بزرگ باشد، با وارد کردن فشار به بافت لثه آسیب می زند و سیم آن روی مینای دندان ساییده می شود. از طرفی اگر سایز بیش از حد کوچک انتخاب شود، پرزهای فرچه به دیواره های دو دندان نمی رسند و پلاک های چسبنده را به جا می گذارند.

اندازه مسواک های بین دندانی معمولاً بر مبنای استاندارد بین المللی ISO و برحسب قطر سیم و پهنای فضای عبور (PHD) تعیین می شود. در جدول زیر راهنمای عمومی رنگ بندی و سایز را مشاهده می کنید:

یک قانون ساده طلایی در این خصوص وجود دارد

سر مسواک باید با لغزشی ملایم و بدون کوچک ترین فشار وارد فضا شود. ممکن است برای دندان های جلو به سایز کوچک تر (مثلاً سایز ۰ یا ۱) و برای تمیز کردن دور براکت های دندان آسیاب عقب به سایز بزرگ تر (سایز ۲ یا ۳) نیاز داشته باشید.

6 نکته ای که باید درباره مسواک های بین دندانی بدانید

• این مسواک ها بر خلاف مسواک های معمولی عمر کمتری دارند هر عدد از آن ها بین 2 تا 4 هفته می تواند استفاده شود.
• بعد از استفاده از مسواک میان دندانی، باید آن را کاملا تمیز کرد تا آماده استفاده بعدی شود
• این مسواک ها حتی بهتر از نخ دندان فضاهای بین دندانی را تمیز می کنند
• در صورت استفاده صحیح، این مسواک های هیچ آسیبی به لثه ها وارد نمی کنند
• هر کس باید از مسواک میان دندانی که با سایز متناسب خودش استفاده کند
• برخلاف ارتودنسی نامرئی، در ارتودنسی ثابت حتما باید از این مسواک استفاده شود.

🎯 این نوشته را از دست ندهید: روش های درمان سه سوته دندان درد در خانه

چه کسانی باید از مسواک اینترادنتال استفاده کنند؟

هر شخصی که به سلامت و بهداشت دهان و دندان خود اهمیت می دهد می تواند از این مسواک ها استفاده کند. به عبارتی در این خصوص تقریبا محدودیت استفاده وجود ندارد. اما به طور ویژه، افرادی که دندان های نامرتبی دارند و نامرتبی دندان هایشان مانع از تمیز کردن آن ها می شود می توانند از مزایای مسواک بین دندانی بهره ببرند.

همچنین به تمام افرادی که تحت درمان ارتودنسی هستند توصیه می شود برای رعایت بهتر بهداشت دهان و دندان در حین ارتودنسی، تمیز کردن لابلای دندان ها و دستگاه های ارتودنسی خود، حتما از این مسواک ها استفاده کنند. به دلیل اینکه بیشتر افرادی که ارتودنسی کرده اند از این مسواک بهره می برند، معمولا به این مسواک ها، مسواک ارتودنسی نیز گفته می شود.

نحوه استفاده از مسواک بین دندانی به چه صورت است؟

استفاده از این مسواک‌ها بسیار آسان است و فقط باید حین استفاده از آن ها کمی احتیاط کرد. برای اینکه بین دندان ها و دستگاه های ارتودنسی خود را با این مسواک تمیز کنید می توانید مراحل زیر را دنبال کنید:

• قبل از هرچیزی یک مسواک ارتودنسی متناسب با وضعیت دندان ها و دستگاه های ارتودنسی خود بخرید
• بهتر است قبل از اینکه به روش عادی مسواک بزنید، لابلای دندانی های خود را با مسواک بین دندانی تمیز کنید
• فرچه مسواک را به آرامی به فضای بین دندانی خود وارد کنید
• برای وارد کردن فرچه به هیچ عنوان زور و فشار بیش از حد استفاده نکنید
• مسواک را به آرامی در جهت عقب و جلو به حرکت در بیاورد و اینکار را برای تمام فضاهای بینی دندانی انجام دهید.
• تلاش کنید که قبل از هر بار مسواک زدن، از فرچه بین دندانی استفاده کنید اما در هر صورت می توانید دست کم 1 بار در شبانه روز از مزیت مسواک اینترادنتال برای تمیز کردن بین دندان ها و دستگاه های ارتودنسی خود استفاده کنید.

🎯 این نوشته را از دست ندهید: آیا واترجت برای کسانی که ارتودنسی دارند، واقعاً لازم است؟

آیا مسواک زدن با این فرچه های کوچک باعث خونریزی می شود؟

هنگامی که برای اولین بار از برس های بین دندانی استفاده می کنید، ممکن است لثه های شما حساس شده و با از بین رفتن حجم پلاک، مواد به دام افتاده و باکتری ها در فضای بین دندانی شدن لثه های شما کمی خونریزی کند. اما اگر استفاده از برس را ادامه دهید، بعد از ترمیم کامل لثه ها دیگر هیچ خونریزی را تجربه نخواهید کرد.

اگر بعد از استفاده اولیه دچار خونریزی از لثه شده اید و حتی تا چند بار دیگر این اتفاق رخ داد، حتما با دندانپزشک و متخصص ارتودنسی خودتان صحبت کنید. آن ها به شما خواهند گفت که ایراد از کجاست و اگر لازم باشد نوع برس بین دندانی شما را تغییر می دهند.

هرچند وقت یکبار باید از این مسواک ها استفاده کرد؟

مهم ترین نکته این است که هیچ چیزی جای مسواک معمولی را نمیگیرد بنابراین شما تحت هر شرایطی باید با برس های معمولی دندان هایتان را تمیز کنید. همچنین بهتر است که به ازای هر بار استفاده از مسواک معمولی، از فرچه های بین دندانی نیز استفاده کرد. اما اگر برایتان مقدور نیست زیاد از آن استفاده کنید، دست کم روزی 1 بار با کمک این برس فضاهای بین دندانی خود را تمیز کنید.

بهترین جایگزین مسواک ارتودنسی چیست؟

چنانچه نتوانید از این مسواک ها استفاده کنید و یا استفاده از آن ها موجب خونریزی و حساسیت بیش از حد لثه شما می شود می توانید به فکر یک وسیله جایگزین باشید. بهترین جایگزین این مسواک ها نخ دندان است. شما می توانید از نخ دندان نیز برای تمیز کردن فضاهای بین دندانی استفاده کنید. اما کارایی نخ دندان به اندازه فرچه بین دندانی نیست.

استفاده از برس بین دندانی برای ماساژ لثه

از مسواک‌ های کوچک بین دندانی می‌ توان برای ماساژ ملایم لثه نیز استفاده کرد. این کار به بهبود خون‌ رسانی به لثه‌ ها کمک می‌ کند. فقط هنگام ماساژ، برس را به آرامی و بدون فشار زیاد روی لثه حرکت دهید تا آسیبی به بافت وارد نشود.

به این نکته هم توجه کنید که استفاده از مسواک‌ های بین دندانی برای افرادی که دچار بیماری فعال لثه هستند، توصیه نمی‌ شود. این کار ممکن است باعث تحریک بافت ملتهب لثه شده و به افزایش خونریزی یا التهاب منجر شود. لطفاً قبل از شروع استفاده از این برس‌ها، ابتدا برای درمان بیماری لثه خود اقدام کرده و با دندانپزشک مشورت نمایید.

مسواک بین دندانی چند بار مصرف است و چطور برای روکش و ایمپلنت استفاده شود؟

یکی از ابهامات متداول این است که آیا فرچه‌های بین دندانی مثل نخ دندان یک‌بار مصرف هستند؟ پاسخ منفی است. مسواک‌های بین دندانی ابزارهایی چندبارمصرف هستند. هر سرِ مسواک بین دندانی در صورت استفاده صحیح معمولاً بین ۷ تا ۱۴ روز ماندگاری دارد.

چه زمانی باید مسواک بین دندانی را تعویض کرد؟

• زمانی که الیاف نایلونی فرچه تغییر شکل داده، کج شده یا ریخته باشند.
• زمانی که محور سیمی مرکزی خم شود یا انعطاف اولیه خود را از دست بدهد.
• پس از هر بار مصرف، فرچه را با آب ولرم تمیز بشویید و درپوش محافظ را طوری قرار دهید که هوا جریان داشته باشد تا باکتری‌ها در محیط مرطوب تکثیر نشوند.

نحوه استفاده برای روکش و ایمپلنت دندانی به چه صورت است؟

برای اینکه بتوانید به خوبی هم روکش و هم اطراف ایمپلنت را تمیز کنید به این نکات توجه فرمایید:

تمیز کردن لبه روکش دندان

شایع‌ترین علت از دست رفتن روکش‌ها، پوسیدگی دندان طبیعی از محل مرز اتصال روکش با لثه (مارجین) است. مسواک بین دندانی را با زاویه ملایم وارد کنید و دیواره پایه دندان زیر روکش را به آرامی با حرکت رفت و برگشتی تمیز کنید.

اطراف ایمپلنت دندان

برای تمیز کردن ایمپلنت‌ها حتماً از مسواک‌های بین دندانی با «سیم دارای روکش پلاستیکی» (Plastic Coated Wire) استفاده کنید. تماس سیم فلزی لخت می‌تواند سطح ظریف اباتمنت تیتانیومی را خراش دهد و زمینه را برای تجمع کلنی‌های میکروبی و التهاب اطراف ایمپلنت فراهم کند.

پاسخ به سوالات رایج درباره مسواک ارتودنسی