اگر سلامت دندان های کودکتان ذهن شما را درگیر کرده و نگران نامرتبی یا ناهماهنگی فک او هستید، این صفحه را از دست ندهید. قرار است با هم ببینیم کدام مشکلات دهان و دندان کودک نیاز به مراجعه به متخصص ارتودنسی دارد، چرا شروع درمان در سنین پایین یک فرصت طلایی است. و همچنین دربارهٔ هزینه ارتودنسی کودکان، طول دورهٔ درمان و اینکه درمان چطور شروع میشود هم؛ نکاتی را با شما به اشتراک می گذاریم.
جدول خلاصه کلی ارتودنسی کودکان (راهنمای والدین در یک نگاه)
| عنوان | توضیح خلاصه |
| ارتودنسی کودکان چیست؟ | مجموعه اقدامات برای پیشگیری و درمان نامرتبی دندانها و ناهنجاریهای فک در دوران کودکی. |
| متخصص آن کیست؟ | متخصص ارتودنسی (ارتودنتیست) که پس از دندانپزشکی عمومی، ۳-۴ سال تخصص خوانده است. متخصص جداگانه برای کودکان نداریم، اما برخی در این زمینه تجربه بیشتری دارند. |
| علائم نیاز به مراجعه | دندان کج، جلو یا عقب بودن فک، فاصله بین دندانها، افتادن زود/دیررس دندان شیری، مکیدن انگشت بعد از ۵ سالگی، تنفس دهانی، زدن زبان به دندان جلو هنگام قورت دادن. |
| فواید ارتودنسی کودکان (۵ مزیت) | ۱. بهبود سلامت دهان و دندان (تمیز کردن راحتتر) ۲. بهبود تکلم و جویدن و جلوگیری از مشکلات گوارشی ۳. افزایش اعتماد به نفس (جلوگیری از تمسخر همسالان) ۴. صرفهجویی در زمان (درمان کوتاهتر، بدون مشغله اجتماعی) ۵. کاهش هزینه درمان (کودکی ارزانتر از بزرگسالی) |
| بهترین سن مراجعه | ۶ تا ۸ سالگی (فاز اول درمان: فضا نگهدار، وسیع کننده کام، معمولاً بدون بریس) |
| بهترین سن شروع درمان اصلی | ۱۰ تا ۱۵ سالگی (فاز دوم: بیشتر دندانهای دائمی درآمده، استفاده از بریس) |
| مدت زمان درمان | • فاز اول (فضا نگهدار، وسیع کننده کام): ۴ تا ۸ ماه • فاز دوم (بریس): ۶ ماه تا ۱.۵ سال |
| هزینه درمان | دقیقاً پس از معاینه مشخص میشود، اما قاعده کلی: کودکان ارزانتر از بزرگسالان (هرچه زودتر = هزینه کمتر). |
ارتودنسی کودکان دقیقا به چه معناست؟
ارتودنسی دندان به معنای منظم کردن دندان ها، رفع ناهنجاری ها، و اصلاح موقعیت های غیرعادی فک و دندان است. این درمان نه تنها در بزرگسالی بلکه به طور خاص و در اصل از دوران کودکی نیز قابل انجام است. ارتودنسی کودکان به طور خاص به مجموعه اقداماتی اطلاق میشود که برای پیشگیری از بروز نامنظمیهای دندانی و درمان به موقع این مشکلات در دوران کودکی انجام میگیرد. هدف از ارتودنسی کودکان، ایجاد دندانهای مرتب و سالم و بهبود عملکرد دهان و فک در آینده است.
چه کسی میتواند درمان ارتودنسی در بچه ها را انجام دهد؟
ارتودنسی کودکان را باید دست کسی بسپارید که مسیر تخصصی این کار را کامل طی کردهباشد. ماجرا از این قرار است که یک دندانپزشک عمومی (بعد از حدود ۶ تا ۷ سال تحصیل)، اگر بخواهد وارد دنیای ارتودنسی شود، دوباره راهی دانشگاه میشود. آنجا دوباره ۳ تا ۴ سال دیگر فقط این موارد تمرکز می کند:
- روی موقعیت دندان ها
- رشد فک ها
- ناهنجاریهای دندانی-فکی
- و شیوههای اصلاح موارد بالا
به کسی که این دورهٔ تخصصی را با موفقیت پشت سر بگذارد و مدرکش را بگیرد، ارتودنتیست میگویند.
حالا خود متخصص ارتودنسی کودکان کیست؟
دکترهای ارتودنسی در هر سنی میتوانند ناهماهنگی دندان ها و فک ها را تشخیص بدهند و برای هر بیمار یک برنامهٔ درمانی اختصاصی بچینند. حالا اگر یک ارتودنتیست بخش عمدهای از تجربه و مهارتش را روی درمان کودکان متمرکز کرده باشد، ممکن است او را بهعنوان متخصص ارتودنسی کودکان بشناسند. البته در نظام دانشگاهی، رشته ای به نام (ارتودنسی فقط کودکان) نداریم، اما تخصص و تجربهٔ بالای یک ارتودنتیست در کار درمان با بچه ها، عملاً او را به همان متخصص ارتودنسی کودکان تبدیل می کند.

👋 نوشته جدید: ارتودنسی پیشگیری چیست و از چه سنی باید آن را انجام داد؟
از کجا متوجه شوم که کودک من به درمان ارتودنسی نیاز دارد؟
از آنجا که هرگونه تغییر موقعیت دندان ها و فک، به ارتودنسی ارتباط دارد، لذا هرگونه مشکل در موقعیت دندان های کودک خود را، به عنوان یک نشانه از اینکه باید به متخصص مراجعه کنید در نظر بگیرید. یعنی به محض اینکه متوجه شدید مثلا:
- دندان های دائمی فرزندتان کج است
- یا اگر یکی از فک هایش دچار جلوزدگی است
- اگر بین دندان هایش در جلو، حین بستن دهان، فاصله وجود دارد
- اگر بین تمامی دندان هایش فاصله افتاده
- اگر یکی از فک هایش بیشتر به سمت راست یا چپ متمایل است
- دندان شیری اش زودتر یا دیرتر از موعد افتاده یا هنوز نیوفتاده
- بعد از سن 5 سالگی کودک هنوز انگشتان خود را میمکد یا از شیشه شیر استفاده می کند
- تنفس دهانی دارد و به جای بینی از دهان نفس می کشد
- حین قورت دادن غذا به جای اینکه زبانش را به سقف دهان نزدیک کند به دندان های جلو میزند
- و….

حتما برای ارزیابی و آغاز احتمالی درمان ارتودنسی کودکان به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید. و به طور کلی مطابق تصویر زیر، می توانید تشخیص دهید که مشکل کودک شما و نام آن چیست. با مشاهده هر کدام از این موارد حتما به به یک متخصص ارتودنسی کودکان خودتان مراجعه کنید.
فواید و مزایای ارتودنسی دندان کودکان چیست؟
این ها فقط تعدادی از مهم ترین فواید ارتودنسی اطفال و کودکان است:
+ بهبود سلامت دهان و دندان
ارتودنسی به خودی خود فواید بسیار زیادی برای سلامت دهان و دندان ما دارد. همین که با منظم کردن دندان ها به تسهیل حفظ بهداشت دهان و دندان کمک می کند بزرگ ترین مزیت ممکن است.
زیرا اگر دندان ها نامرتب باشند مسواک زدن، نخ دندان کشیدن و اموراتی از این دست برای کودک دشورا خواهد بود. و چه بسا احتمال پوسیدگی دندان و مشکلات آتی دندانپزشکی در آن ها افزایش پیدا می کند.
+ بهبود تکلم و توانایی جویدن
بهبود گفتار و قدرت جویدن، به دنبال کمک به حفظ بهداشت دهان و دندان، می تواند دومین مزیت ارتودنسی برای کودکان باشد. زیرا اگر دندان ها در موقعیت مناسب خود نباشند تکلم و جویدن به خوبی صورت نمی گیرد. به جز این، عدم جویدن مناسب غذا به دنبال نامنظم بودن دندان ها می تواند باعث بروز مشکلات گوارشی شود.
+ افزایش اعتماد به نفس
بهبود و اصلاح طرح لبخند می تواند مزیت بعدی ارتودنسی در کودکان باشد. نتیجه مطالعات نشان می دهد کودکانی که دچار نامنظمی دندانی و فکی هستند از اعتماد به نفس کمتری برخوردارند و اغلب به دلیل این وضعیت خود مورد تمسخر و اذیت هم سن و سالان خود قرار می گیرند. با انجام درمان ارتودنسی در سنین پایین، می توان دندان های آن ها را منظم کرده و زیبایی لبخند و اعتماد به نفس را به زندگی کودکان برگرداند.

+ صرفه جویی در زمان
اگر کودکی مشکل نامنظمی دندانی یا فکی داشه باشد چه امروز در کودکی و چه فردا در جوانی بلاخره باید تحت درمان قرار بگیرد. اما تفاوت های بسیار زیادی بین آغاز درمان در سنین بالا و در سنین کودکی وجود دارد.
زیرا ساختارهای دهان و دندان کودکان در سنین پایین در حال رشد است و به راحتی می توان نحوه رشد دندان و فک ها را در مدت زمان کمی با هزینه پایین هدایت کرد. چیزی که در سنین بالا بسیار دشوارتر، پرزحمت تر، زمانبرتر و هزینه بر تر خواهد بود.
مساله مدت زمان ارتودنسی نیز قابل چشم پوشی نیست. در سنین پایین نهایتا به مدرسه می رود و هیچ دغدغه یا مسئولیت اجتماعی ندارد. بنابراین در مدت زمان کم درمان می شود. اما همین کودک اگر بزرگ تر شود مسئولیت اجتماعی و مشغله پیدا می کند که پیدا کردن زمان خالی برای شروع درمان برایش دشوارتر می شود.
+ کاهش هزینه درمان
به دلیل زمانبر بودن ارتودنسی در سنین بالا، تعداد مراجعات و سختی درمان بیشتر می شود که همگی باعث افزایش هزینه خواهد شد. برای مثال اگر کودکی با هزینه مثلا 6 میلیون تومان اکنون در سن 10 سالگی درمان می شود، در سن 25 سالگی باید حدود 2 برابر این هزینه را پرداخت کند. (ارقام صرفا جهت مطرح کردن مثال است)

بهترین سن شروع ارتودنسی کودکان چه سنی است؟
اینکه بهترین زمان مراجعه اولیه به دکتر ارتودنسی چه زمانی است یک مساله است، و اینکه شروع درمان چه زمانی باشد یک مساله دیگر است.
والدینی که فکر می کنند فرزندشان یکی از مشکلات ذکر شده در این مقاله را دارند بهتر است تا پیش از در آمدن کامل دندان دائمی به متخصص ارتودنسی کودکان مراجعه کنند. این مراجعه لزوما به معنی آغاز درمان نیست و صرفا یک معاینه خواهد بود و یا در نهایت انجام اقدامات پیشگیرانه است.
+ فاز اول درمان ارتودنسی کودکان
بر همین اساس سنین 6 تا 8 سالگی می تواند زمان مناسبی برای مراجعه به متخصص ارتودنسی باشد. در همین سنین ممکن است اگر نیاز باشد فاز اول درمان شروع شود. در صورت شروع درمان در این سنین، به ندرت از بریس (همان سیم کشی ارتودنسی) استفاده می شود و بیشتر از فضا نگهدارها، وسیع کننده های کام و از این دست لوازم استفاده می شود.

+ فاز دوم درمان
بهترین سن آغاز درمان ارتودنسی نیز سنین 10 تا 15 سالگی است که بیشتر دندان های دائمی در آمده اند و می توان بدون دغدغه درمان را آغاز کرد. در این سنین از بریس ارتودنسی استفاده خواهد شد.(منبع)
👋 نوشته جدید: آشنایی با ارتودنسی متحرک کودکان
مدت زمان اتمام درمان ارتودنسی در بچه ها چقدر است؟
مدت زمان ارتودنسی کودکان بستگی به نوع مشکل، شدت مشکل و وضیعت کلی کودک شما دارد. اگر لازم باشد که در فاز اول ارتودنسی از فضا نگهدارنده (به خاطر افتادن زودتر از حد موعد دندان شیری) یا وسیع کننده کام (به خاطر کوچک بودن فک) ممکن است ممکن است از 4 تا 8 ماه طول بکشد تا مشکل برطرف شود.
فاز دوم درمان ارتودنسی نیز زمانی که از بریس استفاده شود ممکن است بین 6 ماه تا 1.5 سال زمان لازم باشد تا مشکل برطرف شود. ذکر این نکته بسیار بسیار مهم است که مدت زمان حدودی درمان پس از معاینه مشخص خواهد شد و برای هر کودک متفاوت خواهد بود.

هزینه ارتودنسی کودکان چقدر است؟
هیچوقت بدون مراجعه حضوری و معاینه دهان و دندان کودک توسط متخصص، امکان برآورد دقیق قیمت ارتودنسی کودکان وجود ندارد. اما به صورت یک قاعده کلی، نرخ و تعرفه ارتودنسی در کودکان کمتر از ارتودنسی بزرگسالان است. یعنی هرچه زودتر اقدام به درمان کودکان خود کنید هزینه کمتری هم پرداخت خواهید کرد.
👋 نوشته جدید: همه چیز درباره ارتودنسی نوجوانان به زبان ساده
درمان ارتودنسی فرزندم را چگونه آغاز کنم؟
والدین معمولاً اولین کسانی هستند که مشکلات ارتودنسی فرزند خود را تشخیص میدهند. اگر شما مشکلی در خصوص دندانها و فک کودک از نظر موقعیت مشاهده میکنید حتما به یک متخصص ارتودنسی کودکان مراجعه کنید. حتما در انتخاب متخصص دقت کنید و با حوصله اینکار را انجام دهید.
در اغلب اوقات اگر به طور منظم کودک خود را به مطب متخصص دندانپزشکی کودکان برده باشید در صورت وجود مشکل نامنظمی دندانی و فکی، دندانپزشک شما را ارتودنتیست ارجاع می دهد. بنابراین اگر کودک شما مشکل خاصی در خصوص موقعیت دندان ها و فک خود دارد از دندانپزشک کودکان بخواهید که حتما به شما یک متخصص خوب معرفی کند.
پس از پیدا کردن بهترین متخصص ارتودنسی کودکان، کودک شما ارزیابی می شود و درباره روش درمان باش شما صحبت خواهد شد. از آنجا که کودک هنوز مسئولیت پذیر نیست شما باید تمام دستورالعمل های حین درمان را از متخصص جویا شوید. سپس ناظر کودک در طول درمان ارتودنسی باشید. برای مثال موارد زیر باید در این خصوص مد نظر قرار دادهشود:
- کودک باید رژیم غذایی مناسبی داشته باشد
- بهداشت دهان و دندان را رعایت کند
- به صورت منظم به متخصص مراجعه شود
- از دهان و صورت کودک مراقبت شود
برای شروع درمان ارتودنسی کودک خود سوالی دارید؟
اگر در خصوص مشکلات دندانی کودک خود نگران هستید (و سوالات زیادی در ذهن دارید) میتوانید برای مشاوره تخصصی به مطبهای دکتر درویش پور (متخصص ارتودنسی کودکان در تهران) مراجعه کنید. برای دریافت نوبت آنلاین از طریق لینک زیر اقدام کنید. 👇🏻 یا با شماره تماسهای مندرج در سایت اقدام کنید.
👋 نوشته جدید: ارتودنسی نامرئی کودکان چطور روند درمان آن ها را بهتر می کند؟
پاسخ به سوالات رایج درباره ارتودنسی کودکان در سنین پایین
بیایید قبول کنیم که دندانپزشکان عمومی می توانند مسائل عمومی دندانپزشکی و زیبایی یا ترمیم دندان را به خوبی انجام دهند. اما برای انجام ارتودنسی کودکان گزینه چندان مناسبی نیستند. برای منظم کردن دندان کودکان تنها باید به ارتودنتیست اطفال و کودکان مراجعه کرد.
بله با منظم شدن موقعیت فک ها و دندان ها نه تنها زیبایی لبخند و چهره بچه ها بهتر می شود که مشکلات تنفسی مانند آپنه خواب نیز برطرف می شوند.
بله مشروط بر اینکه از سنین پایین برای معاینه و درمان به متخصص مراجعه شود امکان درمان مشکلات مختلف فکی بدون جراحی وجود دارد
ارتودنسی متحرک اغلب برای کودکان کم سن و سال توصیه نمی شود اما در سنین نوجوانی و بالاتر از آن می تواند کاربردی باشد و طرفداران زیادی دارد.