دلیل کشیدن دندان عقل برای ارتودنسی دندان چیست؟

اگر درباره ارتودنسی دندان پرس‌ و جو کرده باشید، احتمالاً چیزهایی هم درباره کشیدن دندان در این فرایند به گوشتان خورده است. معمولاً منظور از کشیدن دندان برای ارتودنسی، دندان عقل و دندان نیش است، هرچند بسته به تشخیص متخصص، ممکن است هر دندان دیگری هم کشیده‌شود. در این مقاله به‌طور اختصاصی بررسی میکنیم که چرا دندان عقل برای ارتودنسی کشیده‌می‌شود. اگر کنجکاوید علت و نحوه این کار به چه صورت است یا متخصص ارتودنسی به شما توصیه کرده که این دندان را بکشید، حتماً این مقاله را بخوانید.

جدول خلاصه کلی کشیدن دندان عقل در ارتودنسی (در یک نگاه)

عنوان	توضیح خلاصه
موقعیت دندان عقل	دندان آسیای سوم (مولر سوم)، آخرین دندان در هر قوس فکی است. در مجموع ۴ عدد (در هر فک ۲ عدد).
زمان رویش طبیعی	سنین ۱۷ تا ۲۵ سالگی (به همین دلیل به آن دندان عقل می‌گویند).
آیا همه دارند؟	خیر. حدود ۱۵-۲۰٪ افراد هرگز حداقل یکی از دندان‌های عقل را ندارند یا رشد نمی‌کند.
منظور از نهفتگی این دندان	دندانی که به دلیل کمبود فضا یا موانع دیگر، زیر لثه گیر کرده و بیرون نمی‌آید (کامل یا نیمه‌نهفته).
علت اصلی نهفتگی	کمبود فضای کافی در فک برای رشد دندان عقل.
دلیل اهمیت این دندان در ارتودنسی	دندان عقل نهفته یا در حال رشد می‌تواند به دندان‌های مجاور فشار آورده، آن‌ها را کج کند و نتیجه ارتودنسی را به هم بزند.
آیا همیشه باید کشیده‌شود؟	خیر. فقط در صورت وجود مشکلات زیر: • دندان درد • ممانعت از حرکت دندان‌ها در طول درمان • به هم زدن نتایج بعد از پایان ارتودنسی • عفونت لثه و دندان • آسیب به دندان‌های مجاور، استخوان فک یا اعصاب
نظر متخصصان	جامعه ارتودنتیست‌ها معمولاً موافق کشیدن نیستند مگر در موارد ضروری. تصمیم نهایی با متخصص ارتودنسی و بر اساس عکس‌های رادیولوژی است.
نکته کلیدی	اگر فضای کافی در فک وجود داشته باشد، نیازی به کشیدن دندان عقل نیست و می‌توان درمان را بدون خارج کردن آن شروع کرد.

منظور از دندان عقل چیست و دقیقا کجا قرار دارد؟

قبل از اینکه بخواهید درباره کشیدن دندان عقل برای ارتودنسی چیزی بخوانید ابتدا باید با این دندان و موقعیتش در فک آشنا شوید. دندان عقل نوعی دندان مولر یا مولار (Molar) است که آخرین دندان در هر قوس فکی است. خود دندان‌های مولر که به آن‌ها دندان آسیاب یا آسیا گفته می‌شود، 12 عدد هستند و در هر فک 6 عدد از این مولرها (سه عدد در طرف چپ و سه عدد در طرف راست) وجود دارد که جزء دندان‌های خلفی به شمار می‌روند.

آخرین دندان‌های مولر در هر قوس فکی، همان دندان آسیای سوم یا (Wisdom teeth) هستند. در هر فک 2 عدد و در مجموع 4 دندان مولر سوم یا عقل در هر شخص بالغی وجود دارد. در این مقاله هرگاه اصطلاحات دندان مولر سوم یا آسیای سوم را دیدید بدانید که منظور همان دندان عقل است.

دندان‌های عقل چه زمانی از لثه بیرون می‌آیند؟

این دندان‌ها آخرین دندان‌های دائمی هستند که از لثه بیرون می‌آیند. به طور معمول، سنین 17  تا 22 سالگی را محدوده ظاهر شدن این دندان می‌دانند. یعنی در حالت عادی، افراد معمولا در سن 17 تا 25 سالگی باید بدون مشکلی دندان‌های عقلشان در آمده باشد.

علت اصلی نامگذاری این دندان ها نیز، به دلیل دیر درآمدنشان و درست در زمانی است که عقل افراد ظاهرا بیشتر شده و عاقل‌ تر شده‌اند. اگر مایلید که با نحوهروند رویش دندان های دائمی آشنا شوید، روی لینک مشخص شده کلیک کنید تا به طور کامل نحوه رویش دندان شیری و دائمی در قالب یک جدول زمانی را مشاهده کنید.

آیا همه دندان عقل دارند؟

خیر. همه انسان‌ها دندان مولر سوم ندارند. اکثر بزرگسالان به طور طبیعی چهار دندان عقل خواهند داشت، اما در حدود 15-20٪ از افراد جامعه، هرگز یا حداقل یکی از این چهار دندان رشد نمی‌کند. به عبارتی اگرچه در بسیاری از افرادی که تمام دندان های دائمی آن ها در آمده، افرادی هستند که هنوز دندان مولر سوم آنها رویش نکرده است.

در این دندان آسیای سوم وجود دارد اما به  علت مشکلاتی هنوز در نیامده و در داخل بافت لثه به دام افتاده است. به همین خاطر است که به ندرت می توان شخصی را با 32 دندان در دهان  دید که دندان های او کاملا از وسط  تراز  قرار گرفته باشند و عملکرد مطلوبی داشته باشند.

دندان عقل نهفته چیست؟

هانطور که در بخش قبل خواندید همه افراد دندان مولر سوم بیرون آمده ندارند. زمانی که به هر علتی این دندان‌ها در داخل لثه گیر کنند به آن ها دندان نهفته می‌گویند. زمانی که دندان مولر سوم زیر لثه به دام افتاده باشد می‌گویند دندان عقل نهفته است.

علت نهفتگی دندان عقل چیست؟

یکی از اصلی‌ ترین علل این نهفتگی، کمبود فضای کافی در فک برای رشد و جای گیری این دندان‌ هاست. در شرایطی که فک به اندازه کافی بزرگ نباشد، پس از افتادن دندان‌ های شیری و رشد دندان‌ های دائمی، فضای لازم برای رشد دندان‌های عقل وجود ندارد. این وضعیت به خصوص در افرادی که دارای فک‌های کوچک تری هستند یا دندان‌ های بزرگتری دارند، شایع‌ تر است.

در نتیجهِ کمبود فضای کافی، دندان‌ های دائمی نمی‌ توانند به درستی و به طور مستقیم رشد کنند. این مسئله باعث می‌ شود دندان‌ ها به صورت کج یا نامنظم در دهان ظاهر شوند و یا به طور کامل زیر لثه نهفته بمانند. این وضعیت می‌ تواند منجر به مشکلات مختلفی از جمله درد، التهاب، عفونت و حتی آسیب به دندان‌های مجاور شود. بنابراین، یکی از دلایل اصلی نهفتگی دندان‌ های عقل، همین فضای ناکافی برای رشد صحیح آن‌ ها است.

بجز این، نهفتگی دندان عقل همچنین می تواند به دلیل اشغال شدن فضای خودش (توسط دندان‌هایی که زودتر رشد کرده‌اند) نیز اتفاق می‌ افتد. در واقع در برخی موارد دندان‌ های دیگر جای خود را در فک اشغال می کنند. حتی اوضاع طوری می شود که فضای بیشتری از حالت نرمالشان می گیرند بنابراین در این وضعیت فضای کافی برای دندان عقل باقی نمی‌ ماند و این دندان مجبور به رشد در زاویه‌های نامناسب یا نهفتگی می‌شود. این مشکل می‌تواند باعث درد و ناراحتی زیادی شود و نیاز به مداخلات جراحی برای خارج کردن دندان نهفته داشته باشد. پیشگیری و تشخیص به موقع نهفتگی دندان‌های عقل می‌تواند به کاهش مشکلات و دردهای ناشی از آن کمک کند.

وضعیت‌های مختلف دندان های نهفته چیست؟

یک دندان آسیای سوم ممکن است یا به طور کامل زیر لثه باشد یا به صورت نصف و نیمه. که به آن نیمه نهفته می‌گویند.  به طور کلی این دندان ممکن است در 4 وضعیت زیر قرار داشته باشد. دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی نیز در خصوص تصمیم‌گیری برای کشیدن دندان عقل برای ارتودنسی به این 4 وضعیت توجه میکنند:

• با زاویه به سمت دندان جلویی خودش رشد کرده است
• با زاویه به سمت پشت خودش رشد کرده
• با دندان‌های دیگر در زاویه قائمه رشد کرده (مثل اینکه دندان آسیای سوم درون استخوان فک به صورت افقی “خوابیده” است)
• مانند دندان‌های دیگر مستقیم و صاف است اما در استخوان فک حبس شده

👋 نوشته جدید: درمان دندان عقل نیمه نهفته

علائم نهفتگی دندان عقل چیست؟

برخی اوقات ممکن است که یک دندان نهفته علائم خاصی ایجاد نکند زیرا هنوز باعث ایجاد آسیب نشده است. اما این امکان نیز وجود دارد که کم کم علائم ظاهر شوند. چنانچه به صورت مزمن با علائم زیر در خصوص دندان مولر سوم خود روبر هستید احتمالا پیش از مراجعه به متخصص ارتودنتیست نیاز به کشیدن دندان عقل برای ارتودنسی خواهید داشت:

• قرمز، حساس و دردناک شدن لثه در خلف دهان
• درد مداوم یا خونریزی در دهان
• مشکل در باز کردن دهان و یا جویدن غذا
• مشکلات تنفسی
• بوی بد دهان

دلیل اهمیت دندان عقل نهفته در ارتودنسی چیست؟

ارتودنسی دندان، علم منظم کردن دندان‌ها، برطرف کردن نامرتبی، شلوغی و ناهماهنگی های دندانی-فکی است. هر عاملی که باعث بر هم خوردن نظم دندان‌ها شود توسط یک متخصص ارتودنسی برطرف می‌شود.

زمانی که فضای کافی برای رویش دندان‌ها وجود نداشته باشد و یا دندانی نهفته بماند، نظم دندان‌ها به هم می‌ریزد. یک دندان نهفته به وضوح می‌تواند باعث وارد شدن آسیب به دندان‌های مجاور و کج‌تر شدن آن‌ها شود. در نتیجه کشیدن دندان عقل در ارتودنسی یک مساله مهم و قابل بحث است.

دلیل اهمیت کشیدن دندان عقل در ارتودنسی چیست؟

برخی از متخصصان ارتودنسی معتقدند که بهتر است دندان‌های آسیای سوم قبل از شروع درمان ارتودنسی برداشته شود. اما برخی دیگر معتقدند که این دندان‌ها تاثیر چندانی روی پروسه درمان و یا حتی روی دستگاه‌های ارتودنسی ثابت و متحرک ندارند. بسته به وضعیت فک شما و نظر متخصص ارتودنسی‌تان، این امکان وجود دارد که اصلا نیازی به کشیدن دندان عقل نهفته برای ارتودنسی نداشته باشید و همزمان دستگاه های ارتودنسی نصب شوند.

اما اگر فضای کافی برای رشد دندان مولر سوم در دهان شما وجود نداشته باشد، متخصص ارتودنسی به شما پیشنهاد می‌کند قبل از شروع درمان، اقدام به کشیدن دندان عقل برای ارتودنسی کنید. این مهم، به این دلیل است که اگر دندان آسیای سوم شما حین یا بعد از اتمام مدت زمان ارتودنسی رشد کرده و بیرون بزند، می‌تواند باعث شکست درمان شود. بنابراین کشیدن دندان برای ارتودنسی در طول درمان نیز منصفانه خواهد بود.

آیا کشیدن دندان عقل برای ارتودنسی واقعا لازم است؟

ارتودنتیست ها معمولا موافق کشیدن دندان عقل برای ارتودنسی نیستند مگر این که این ها باعث بروز مشکلاتی زیر شود:

• دندان درد
• ممانعت از حرکت دندان ها در طول درمان ارتودنسی
• بر هم زدن نتایج ارتودنسی بعد از اتمام دوره درمان
• عفونت لثه و دندان
• آسیب به سایر دندان ها
• آسیب به استخوان فک
• آسیب به اعصاب و عروق فکی و دندانی
• و….

👋 نوشته جدید: آیا دندان‌ های عقل باعث خراب شدن نتیجه ارتودنسی می‌ شوند؟

آیا من نیازی به کشیدن دندان عقل برای ارتودنسی دارم؟

متخصص ارتودنسی شما در بررسی های اولیه و با کمک گرفتن از تصاویر رادیولوژی تشخیص می دهد که آیا ضرورتی برای کشیدن دندان مولر سوم از دهان وجود دارد یا نه . گاهی شلوغی  و ازدحام دندان ها  به قدری زیاد است که متخصص ارتودنسی شما چاره ای جز خارج کردن دندان مولر سوم از دهان شما ندارد .

سوالات رایج درباره کشیدن دندان عقل برای ارتودنسی