برخی از مراجعین بعد از چند ماه استفاده از الاینرهای شفاف گلایه می کنند که دندان هایشان طبق برنامه حرکت نکرده یا پلاک هایشان بو گرفته و زرد شده است. وقتی دقیق می شویم، می بینیم که ردپای اشتباهات رایج در زمان ارتودنسی نامرئی در تمام این مشکلات دیده می شود. به همین خاطر در این مطلب قرار است تمام کارهای غلطی که بیماران معمولاً مرتکب می شوند را مرور کنیم تا شما با آگاهی کامل، مسیر ارتودنسی نامرئی با الاینرها را بدون مشکل طی کنید.
1. استفاده از پلاک ها کمتر از ۲۲ ساعت در روز
این بزرگترین، رایج ترین و مخرب ترین اشتباه در بین تمام اشتباهات رایج در زمان ارتودنسی نامرئی است. خیلی ها فکر می کنند چون پلاک متحرک است، می توانند برای یک جلسه کاری طولانی، یک قرار ملاقات یا حتی موقع خواب بعد از ظهر آن را در بیاورند. با خودشان می گویند: “حالا دو ساعت کمتر که طوری نمی شود.”
اما باور کنید حتما طوری می شود!
دندان ها برای حرکت کردن نیاز به “فشار مداوم و پیوسته” دارند. وقتی شما پلاک را برمی دارید، نه تنها حرکت متوقف می شود، بلکه دندان ها بلافاصله سعی می کنند به جای قبلی شان برگردند (برگشت ارتودنسی).
قانون طلایی این است …
پلاک ها باید حداقل ۲۲ ساعت در شبانه روز روی دندان باشند. آن ۲ ساعت باقی مانده هم فقط برای غذا خوردن و مسواک زدن است. هر دقیقه ای که پلاک را بدون دلیل موجه از دهان خارج می کنید، دارید زمان پایان درمان تان را به تعویق می اندازید.
2. خوردن و آشامیدن با پلاک
دومین مورد از اشتباهات رایج در زمان ارتودنسی نامرئی، تنبلی در درآوردن پلاک ها موقع خوردن میان معده یا نوشیدنی است. شاید فکر کنید نوشیدن یک فنجان قهوه یا خوردن یک تکه کوچک شکلات با پلاک ایرادی ندارد.
این کار سه مشکل فاجعه بار ایجاد می کند:
- پوسیدگی دندان: مایع شیرین یا ذرات غذا می رود زیر پلاک و آنجا حبس می شود. بزاق دهان هم راهی به زیر پلاک ندارد که دندان را بشوید. دندان هایتان ساعت ها در استخر قند و اسید می مانند و خیلی سریع می پوسند.
- تغییر رنگ پلاک: پلاک های شفاف خیلی سریع رنگ غذا و نوشیدنی (مخصوصاً چای، قهوه و زردچوبه) را به خود می گیرند و زرد و بدریخت می شوند. در این صورت دیگر “نامرئی” نیستند و لبخندتان را کثیف نشان می دهند.
- تغییر شکل پلاک با گرما: نوشیدن چای یا قهوه داغ با پلاک، باعث می شود پلاستیک پلاک شل می شوند و تغییر شکل دهد. پلاکی که دفرمه شود، دیگر هیچ تأثیری روی دندان ندارد.
3. تمیز کردن پلاک ها با روش های من درآوردی و خشن غلط است
خیلی ها فکر می کنند هرچقدر پلاک را محکم تر بشویند، تمیزتر می شود. دیده شده که بیماران پلاک هایشان را با آب جوش، وایتکس (!) یا خمیردندان های زغالی می شویند. این ها همه جزو اشتباهات رایج در زمان ارتودنسی نامرئی هستند.
استفاده از خمیردندان (به خصوص انواع سفیدکننده) مثل سمباده عمل می کند.
خمیردندان روی پلاک های شفاف خراش های ریزی می اندازد. این خراش ها هم باعث کدر شدن پلاک می شوند و هم محل تجمع میکروب ها خواهند شد که بعداً باعث بوی بد پلاک می شود. آب جوش هم که دشمن پلاستیک است و قالب را خراب می کند. بهترین روش شستشو، استفاده از آب ولرم و مایع دستشویی شفاف یا قرص های مخصوص تمیزکننده است.
4. قرار دادن پلاک ها در دستمال کاغذی یعنی خداحافظی با آن ها
این داستان تکراری و غم انگیز در مطب تمام دکترها شنیدهمی شود: “دکتر رفتیم رستوران، پلاک رو گذاشتم لای دستمال کاغذی روی میز، گارسون فکر کرد آشغال هست و انداخت دور!”
رها کردن پلاک در فضای باز یا پیچیدن آن در دستمال کاغذی، یکی از پرهزینهترین اشتباهات رایج در زمان ارتودنسی نامرئی است.
علاوه بر خطر گم شدن، وقتی پلاک را همین طوری روی میز یا توی جیب تان می گذارید، آن را در معرض هزاران باکتری و میکروب قرار می دهید که بعداً مستقیم وارد دهان تان می کنید. قانون را برای خودتان همیشگی کنید: “پلاک یا توی دهان است یا توی جعبه اش”. هیچ جای سومی وجود ندارد.
5. تعویض کردن سریع پلاک ها برای زودتر تمام شدن درمان کار درستی نیست
بعضی بیماران فکر می کنند اگر پلاک شماره ۵ را به جای دو هفته، یک هفته ای تمام کنند و سراغ پلاک ۶ بروند، درمان شان زودتر تمام می شود. این یک تصور کاملاً غلط و خطرناک است.
هر پلاک طراحی می شود تا میزان مشخصی دندان را حرکت دهد…
استخوان فک برای اینکه اجازه این حرکت را بدهد و دوباره دور دندان سفت شود، به زمان نیاز دارد. اگر زودتر از موعد پلاک را عوض کنید، در حالی که هنوز کار پلاک قبلی تمام نشده و استخوان سفت نشده، به ریشه دندان فشار وحشتناکی وارد می کنید.
این کار می تواند باعث تحلیل ریشه دندان، لقی دندان و درد شدید شود و در نهایت درمان را متوقف کند. همیشه طبق زمانی که دکتر ارتودنسی می دهد پیش بروید.
6. عدم توجه به لبه ها و نشستن صحیح پلاک روی دندان
وقتی پلاک جدید را می گذارید، ممکن است فکر کنید همین که توی دهان تان رفت کافی است. اما یکی از ظریف ترین اشتباهات رایج در زمان ارتودنسی نامرئی، استفاده نکردن از “چوی” (Chewies) است. چوی ها تکه های پلاستیکی استوانه ای کوچکی هستند که دکتر به شما می دهد تا گاز بگیرید.
گاز زدن این چوی ها باعث می شود که …
پلاک کاملاً روی دندان کیپ شود و هیچ فضای خالی ای باقی نماند. اگر پلاک کامل روی دندان ننشیند، نیروی لازم را وارد نمی کند. دندان حرکت نمی کند ولی شما هفته بعد سراغ پلاک بعدی می روید. بعد از چند هفته می بینید پلاک های جدید اصلاً توی دهان تان جا نمی شوند. چرا؟ چون دندان ها از برنامه عقب افتادهاند (به این حالت عدم تطابق یا Tracking issue می گویند).
7. بی خیالی بعد از پایان درمان و استفاده نکردن از ریتینر
آخرین مورد از اشتباهات رایج در زمان ارتودنسی نامرئی که خیلی دردناک است، مربوط به پایان درمان می شود. روزی که آخرین پلاک را برمی دارید، فکر می کنید کار تمام است. اما اگر از ریتینر (نگهدارنده) استفاده نکنید، دندان ها که حافظه دارند، به سرعت به جای کجِ قبلی شان برمی گردند (منبع).
بسیاری از کسانی که می بینید برای بار دوم ارتودنسی می کنند، کسانی هستند که بعد از ارتودنسی نامرئی، استفاده از نگهدارنده را جدی نگرفته اند. تمام زحمات و هزینه های شما با این اشتباه به باد می رود. مرحله نگهداری به اندازه خودِ درمان اصلی مهم است.
جدول بررسی عواقب (چرا نباید این اشتباهات را انجام دهیم؟)
برای اینکه عمق فاجعه را بهتر درک کنید، بیایید عواقب این اشتباهات را مرور کنیم:
| اشتباه رایج | نتیجه و جریمهای که می پردازید |
|---|---|
| کم پوشیدن پلاک | طولانی شدن درمان، درد بیشتر موقع گذاشتن پلاک، عدم حصول نتیجه نهایی. |
| غذا خوردن با پلاک | پوسیدگی دندان، بوی بد دهان، زرد شدن و شکستن پلاک. |
| شستشو با آب داغ | تغییر شکل پلاک و بی استفاده شدن آن (باید دوباره هزینه کنید و قالب بگیرید). |
| تعویض سریع پلاک | آسیب به ریشه دندان، درد شدید، توقف درمان. |
| عدم استفاده از نخ دندان | گیر کردن غذا بین دندان ها و ایجاد پوسیدگی های پنهان زیر پلاک. |
در نهایت، ارتودنسی نامرئی یک سیستم درمانی “همکاری محور” است…
ابزار اصلی دست شماست و دکتر فقط راهنماست. اگر باهوش باشید و از این اشتباهات رایج در زمان ارتودنسی نامرئی دوری کنید، می بینید که این روش چقدر راحت، تمیز و نتیجه بخش است. فقط کافیست کمی نظم و انضباط را چاشنی کارتان کنید تا به لبخندی برسید که همیشه آرزویش را داشتید.
سوالات متداول در خصوص اشتباهات رایج در زمان ارتودنسی نامرئی
خیر، خودتان را گول نزنید. مایع گرم در تمام دهان پخش می شود و باعث شل شدن پلاک و تغییر رنگ آن می شود. حتماً پلاک را در بیاورید.
این بستگی دارد که در روز چندمِ استفاده از آن پلاک بوده اید. بهترین کار این است که فوراً با دکتر تان تماس بگیرید. هرگز خودسرانه عمل نکنید.
بله، دود سیگار و نیکوتین به سرعت پلاک های شفاف را زرد و بدبو می کند و زیبایی درمان را از بین می برد.
جعبه پلاک خودش معدن باکتری است. بهتر است هر روز یا یک روز در میان، جعبه را هم با آب و صابون بشویید و خشک کنید.