بعد از اتمام دوره درمان ارتودنسی یک مرحله دیگر یعنی تثبیت درمان آغاز می شود. حالا نوبت به مرحله استفاده از ریتینر است تا این زیبایی را برای همیشه حفظ کنیم. اما اگر این قطعه کوچک به خوبی تمیز نشود، خیلی زود به محل تجمع باکتری ها و بوی بد تبدیل می شود. در این مقاله می خواهیم تمام فوت وفن های تمیز کردن ریتینر ارتودنسی را با هم بررسی کنیم تا هم دندان هایتان سالم بماند و هم نگهدارندهتان مثل روز اول شفاف و تمیز باشد.
خلاصه روش های تمیز کردن ریتینر ارتودنسی
برای اینکه همین ابتدای کار یک دید کلی پیدا کنید، در جدول زیر بهترین روش ها برای نگهداری از انواع ریتینر را برایتان آورده ایم.
| نوع ریتینر | روش شستشوی روزانه | محلول شستشوی هفتگی | نکته طلایی |
|---|---|---|---|
| شفاف (مثل اسیکس) | آب ولرم و صابون مایع ملایم | قرص های مخصوص پاک کننده یا سرکه سفید | هرگز با آب جوش نشویید چون تغییر شکل می دهد |
| هاولی (فلز و پلاستیک) | مسواک نرم و صابون مایع | محلول سرکه و آب یا قرص تمیزکننده | بخش فلزی را با احتیاط مسواک بزنید |
| ثابت (سیم پشت دندان) | مسواک زدن دقیق و نخ دندان سوپرفلاس | استفاده از دهان شویه و واترجت | نظافت زیر سیم برای جلوگیری از جرم حیاتی است |
چرا باید هر روز برای شستن نگهدارنده دندان وقت بگذاریم؟
شاید فکر کنید چون با ریتینر غذا نمی خورید، پس کثیف نمی شود. اما واقعیت این است که دهان ما خانه هزاران باکتری است. وقتی ریتینر ساعت ها در دهان می ماند، بزاق و پلاک های میکروبی روی آن رسوب می کنند.
اگر تمیز کردن ریتینر ارتودنسی را پشت گوش بیندازید، این پلاک ها سخت شده و به جرم تبدیل می شوند. این جرم ها نه تنها باعث بوی بسیار بدی می شوند، بلکه می توانند باعث التهاب لثه و حتی پوسیدگی دندان های مرتب شده شما شوند. یک ریتینر کثیف عملاً یک لایه از میکروب را برای ساعت ها روی دندان های شما زندانی می کند. پس نظافت آن به اندازه مسواک زدن دندان ها اهمیت دارد.
روش صحیح نظافت ریتینرهای متحرک و شفاف به چه صورت است؟
ریتینرهای شفاف که شبیه قالب های پلاستیکی هستند، خیلی زود کدر و زرد می شوند. برای جلوگیری از این اتفاق، باید بلافاصله بعد از درآوردن از دهان، آن ها را بشویید. از این راهکارها برای تمیز کردن آن ها استفاده کنید:
از صابون مایع ملایم برای شستشو استفاده کنید
بهترین وسیله برای تمیز کردن ریتینر ارتودنسی شفاف، استفاده از یک صابون مایع بدون عطر و رنگ است. کمی صابون روی ریتینر بریزید و با یک مسواک بسیار نرم (ترجیحاً مسواکی غیر از مسواک اصلی تان) تمام گوشه و کنار آن را بشویید. دقت کنید که مسواک زبر می تواند روی پلاستیک خش بیندازد.
قرص های تمیزکننده مخصوص را فراموش نکنید
یکی از راحت ترین راه ها برای ضدعفونی عمیق، استفاده از قرص های پاک کننده ارتودنسی یا دندان مصنوعی است. کافی است هفته ای دو بار ریتینر را در لیوان آبی قرار دهید که یک قرص در آن حل شده است.
این قرص ها با ایجاد حباب های اکسیژن، به منافذ ریز پلاستیک نفوذ کرده و باکتری ها و بوی بد را از بین می برند. مراقب باشید که ریتینر را بیشتر از زمان توصیه شده (معمولاً ۱۵ دقیقه) در محلول نگذارید تا آسیب نبیند.
چگونه ریتینرهای هاولی را مثل روز اول تمیز نگه داریم
ریتینرهای هاولی همان مدل های قدیمی تر هستند که یک بخش پلاستیکی رنگی و یک سیم فلزی دارند. تمیز کردن این مدل ها به خاطر وجود سیم کمی دقت بیشتری می خواهد. با کمک این نکات هاولی را تمیز کنید:
به بخش های فلزی و شیارهای پلاستیکی دقت کنید
در این مدل ها، باکتری ها بیشتر در محل اتصال سیم به پلاستیک جمع می شوند. هنگام تمیز کردن ریتینر ارتودنسی هاولی، باید با مسواک روی تمام سطوح پلاستیکی بکشید. بخش سیم را هم به آرامی تمیز کنید تا کج نشود.
اگر روی بخش پلاستیکی لکه های سفید سفت دیدید، این ها همان جرم های معدنی هستند که با مسواک معمولی پاک نمی شوند. در این شرایط می توانید از محلول آب و سرکه استفاده کنید که در ادامه توضیح می دهیم.
تمیز کردن ریتینر ارتودنسی ثابت تلاش بیشتری می خواهد
اگر دکتر برای شما ریتینر ثابت گذاشتهاست، یعنی یک سیم نازک به پشت دندان های جلویی شما چسباندهشدهاست. شما نمی توانید این ریتینر را از دهان خارج کنید، پس باید با روش های متفاوتی آن را تمیز کنید:
استفاده از نخ دندان مخصوص سوپرفلاس مهم است
بزرگترین چالش ریتینر ثابت این است که اجازه نمی دهد نخ دندان معمولی به راحتی بین دندان ها حرکت کند. شما باید از “نخ دندان سوپرفلاس” یا “عبور دهنده نخ دندان” استفاده کنید. این وسیله کمک می کند نخ را از زیر سیم رد کنید و فضای بین دندان و زیر سیم را تمیز کنید. اگر این کار را نکنید، زیر سیم به سرعت جرم می بندد و باعث بیماری لثه می شود.
واترجت دندانی بهترین دوست ریتینرهای ثابت است
اگر با نخ دندان کشیدن زیر سیم مشکل دارید، خرید یک دستگاه واترجت یا همان آب فشان دهان را به شما پیشنهاد می کنیم. فشار آب می تواند ذرات ریز غذا و پلاک ها را از زیر سیم خارج کند.
این کار فرآیند تمیز کردن ریتینر ارتودنسی ثابت را بسیار سریع تر و لذت بخش تر می کند. همچنین استفاده از دهان شویه های فلورایددار می تواند به تقویت مینای دندان در نقاطی که دسترسی سخت است کمک کند.
بیشتر بخوانید: مدت زمان استفاده از ریتینر ثابت چقدر است؟ (تا کی باید استفاده کنیم؟)
اشتباهات خطرناکی که باعث خراب شدن ریتینر می شود را انجام ندهیم!
بسیاری از بیماران با نیت خوب اما با روش غلط، باعث نابودی ریتینر خود می شوند. در ادامه چند اشتباه رایج را بررسی می کنیم که باید از آن ها دوری کنید.
| کار اشتباه | نتیجه مخرب | روش جایگزین |
|---|---|---|
| شستن با آب داغ یا جوش | تغییر شکل و شل شدن ریتینر | همیشه از آب ولرم یا سرد استفاده کنید |
| استفاده از خمیردندان | کدر شدن و ایجاد خش روی ریتینر | استفاده از صابون مایع شفاف یا مایع ظرف شویی |
| استفاده از وایتکس یا مواد سفیدکننده | مسمومیت و از بین رفتن بافت پلاستیک | استفاده از محلول سرکه یا قرص مخصوص |
| گذاشتن در ماشین ظرف شویی | ذوب شدن و نابودی کامل دستگاه | فقط شستشو با دست و مسواک نرم |
روش های خانگی و ارزان برای تمیز کردن ریتینر ارتودنسی را هم فراموش نکنید
اگر به قرص های مخصوص دسترسی ندارید، می توانید از مواد موجود در آشپزخانه استفاده کنید. سرکه سفید یک پاک کننده طبیعی فوق العاده است.
معجزه سرکه سفید در از بین بردن جرم های سخت
اگر روی ریتینر شما رسوبات سفید رنگی چسبیده است، محلولی از نصف آب و نصف سرکه سفید درست کنید. ریتینر را به مدت ۲۰ دقیقه در این محلول قرار دهید. سرکه خاصیت اسیدی ملایمی دارد که جرم های کلسیمی را حل می کند. بعد از آن با مسواک به راحتی جرم ها را پاک کنید. دقت کنید که بعد از این کار، ریتینر را خیلی خوب با آب بشویید تا بوی سرکه از بین برود.
استفاده محتاطانه از جوش شیرین برای رفع بوی بد
جوش شیرین می تواند بوهای بد را جذب کند و تا حدی خاصیت ضدعفونی دارد. می توانید مقدار کمی جوش شیرین را با آب مخلوط کنید تا خمیری درست شود. با این خمیر ریتینر را مسواک بزنید. اما یادتان باشد جوش شیرین کمی ساینده است، پس نباید هر روز این کار را انجام دهید. ماهی یک بار برای تمیز کردن ریتینر ارتودنسی و رفع بوی ماندگار آن کافی است.
اهمیت جعبه ریتینر در تمیز ماندن آن را جدی بگیرید
یکی از بدترین کارهایی که بیماران انجام می دهند، قرار دادن ریتینر در دستمال کاغذی یا جیب است. ریتینر وقتی خارج از دهان است، باید یا در حال شستشو باشد یا داخل جعبه مخصوصش.
جعبه ریتینر شما هم به شستشو نیاز دارد
خود جعبه ریتینر می تواند معدن باکتری باشد. هر بار که ریتینر را در دهان می گذارید، جعبه آن را با آب و صابون بشویید و بگذارید کاملاً خشک شود. محیط مرطوب و محصور داخل جعبه، بهترین مکان برای رشد قارچ هاست. پس جعبه ای انتخاب کنید که سوراخ تهویه داشته باشد و همیشه آن را تمیز نگه دارید. قرار دادن ریتینر تمیز در یک جعبه آلوده، تمام زحمات شما برای تمیز کردن ریتینر ارتودنسی را هدر می دهد.
عادات غذایی و تأثیر آن بر نظافت ریتینر را هم فراموش نکنیم
بسیاری از مراجعان می پرسند که آیا با ریتینر می توانند چیزی بنوشند. قانون کلی این است که وقتی ریتینر در دهان دارید، فقط آب بنوشید.
- نوشیدنی های رنگی: چای، قهوه و شربت ها به سرعت ریتینر شفاف شما را لک می کنند. پاک کردن این لکه ها گاهی غیرممکن است.
- نوشیدنی های شیرین: قند زیر ریتینر حبس می شود و مستقیماً باعث پوسیدگی دندان می شود.
- جویدن آدامس: آدامس به سیم ها و پلاستیک ریتینر می چسبد و جدا کردن آن بدون آسیب به دستگاه بسیار سخت است.
اگر مجبور شدید با ریتینر چیزی بخورید یا بنوشید، در اولین فرصت دهان خود را با آب بشویید و ریتینر را خارج کرده و تمیز کنید.
چه زمانی باید ریتینر خود را عوض کنیم؟
حتی با بهترین روش های تمیز کردن ریتینر ارتودنسی، این قطعات عمر دائمی ندارند. ریتینرهای شفاف معمولاً بعد از ۶ ماه تا ۱ سال کمی شل می شوند یا شفافیت خود را از دست می دهند. اگر روی ریتینر خود ترک دیدید، یا متوجه شدید که دیگر مثل قبل روی دندان هایتان فیت نیست، وقت آن است که به فکر قالب گیری مجدد باشید.
در خصوص ریتینرهای هاولی هم باید گفت که عمر طولانی تری دارند. اما خب اگر سیم آن ها کج شد یا بخش پلاستیکی آن شکست، هرگز سعی نکنید خودتان در خانه آن را تعمیر کنید.
سوالات متداولی که درباره نظافت ریتینر پرسیدهمیشود
فقط از دهان شویه های بدون الکل و بی رنگ استفاده کنید چون الکل پلاستیک را خراب می کند و رنگ دهان شویه باعث لک شدن ریتینر می شود.
در این صورت ریتینر را به مطب بیاورید تا ما با دستگاه های التراسونیک مخصوص، آن را به صورت حرفه ای جرم گیری و تمیز کنیم.
بوی بد به خاطر پلاک های میکروبی خشک شدهاست که در منافذ پلاستیک گیر کردهاند. این ها با شستشوی معمولی پاک نمی شوند.
آب نمک می تواند باکتری ها را تا حدی از بین ببرد اما در پاک کردن جرم ها و لکه ها تأثیر چندانی