شروع ارتودنسی مثل شروع یک سفر طولانی است که اگر از قبل برایش نقشه نداشتهباشید، وسط راه با چالش های کلافه کنندهای روبرو می شوید. خیلی ها فکر می کنند همین که اراده کنند و روی صندلی مطب بنشینند کار تمام است، اما واقعیت این است که دندان ها و لثه های شما باید برای این تغییر بزرگ کاملاً آمادهباشند. در این مقاله می خواهیم اقدامات قبل از ارتودنسی که باید انجام دهید تا درمان تان بدون دردسر و در بهترین شرایط شروع شود را با هم مرور کنیم.
خلاصه ای از مهم ترین کارهایی که باید پیش از نصب بریس ها انجام دهید
پیش از اینکه وارد جزئیات شویم، در این جدول یک نمای کلی از این مسیر برای شما آمادهکردهایم تا بدانید برای شروع یک درمان موفق، چه اولویت هایی دارید:
| ردیف | عنوان اقدام | چرا این کار مهم است؟ |
|---|---|---|
| ۱ | انتخاب متخصص ارتودنسی | تضمین سلامت ریشه ها و رسیدن به بهترین نتیجه زیبایی |
| ۲ | ترمیم تمام پوسیدگی ها | زیر براکت ها امکان عصب کشی و پر کردن دندان بسیار سخت است |
| ۳ | جرم گیری و سلامت لثه | حرکت دندان در لثه بیمار باعث تحلیل استخوان و لق شدن دندان می شود |
| ۴ | تهیه رادیوگرافی و اسکن | شناسایی موقعیت ریشه ها و دندان های نهفته برای طراحی نقشه درمان |
| ۵ | مدیریت هزینه ها | ارتودنسی درمانی زمان بر است و باید برای اقساط آن برنامه ریزی کنید |
پیدا کردن یک متخصص کاربلد مهم ترین قدم شما در این مسیر است
اولین و تاثیرگذارترین مورد از اقدامات قبل از ارتودنسی، پیدا کردن ارتودنیستی است که قرار است دو سال یا بیشتر، سرنوشت لبخندتان را به دستش بسپارید. دقت کنید که هر دندانپزشکی، متخصص ارتودنسی نیست. متخصص کسی است که بعد از دوره عمومی، چندین سال در رشته ارتودنسی تحصیل کرده و مهارت جابجایی اصولی دندان ها را آموخته است.

در جلسات مشاوره اولیه، حتماً نمونه کارهای قبلی دکتر متخصص خود را ببینید و از او بخواهید تمام مراحل را برایتان توضیح دهد. یک متخصص خوب کسی است که به جای وعده های عجیب و غریب برای درمان های فوق سریع، با صداقت درباره محدودیت ها و نیازهای دندان های شما صحبت کند. حس راحتی شما با متخصص و تیم او، بخشی از کیفیت درمان شما را تضمین می کند.
سلامت لثه و استخوان فونداسیون اصلی لبخند جدید شماست
بسیاری از مراجعان آنقدر برای ردیف شدن دندان هایشان عجله دارند که وضعیت لثه ها را نادیده می گیرند. اما باید بدانید که ارتودنسی دندان ها را در بافت زنده استخوان و لثه جابجا می کند. اگر لثه شما ملتهب باشد یا جرم های پنهان زیر آن وجود داشتهباشد، فشار سیم های ارتودنسی می تواند باعث تحلیل شدید استخوان و حتی لقی دندان ها شود.
جرمگیری را جدی بگیرید …

بنابراین یکی از جدی ترین اقدامات قبل از ارتودنسی، مراجعه به دندانپزشک برای جرم گیری عمیق و اطمینان از عدم وجود بیماری پریودنتال است. لثه سالم باید صورتی رنگ باشد و هنگام مسواک خونریزی نکند. اگر لثه هایتان قرمز و پف کرده است، ابتدا باید این التهاب را درمان کنید و بعد به سراغ سیم کشی بروید.
قبل از شروع درمان تمام خرابی های دندان را ترمیم کنید
هوشمندانه ترین کار در لیست اقدامات قبل از ارتودنسی، این است که یک چکاپ کامل انجام دهید. تمام پوسیدگی های سطحی و عمیق باید برطرف شوند. اگر دندانی نیاز به عصب کشی دارد، حتماً قبل از نصب دستگاه ها آن را انجام دهید. دندان های شما در طول ارتودنسی تحت فشار هستند و باید از هر نظر سالم و مقاوم باشند تا بتوانند این نیروها را تحمل کنند.
مدارک تشخیصی و عکس های رادیوگرافی حتما باید تهیه شود
متخصص ارتودنسی نمی تواند فقط با نگاه کردن به ظاهر دندان های شما، نقشه درمان بکشد. او باید بداند زیر لثه چه خبر است. به همین دلیل، یکی از بخش های جدایی ناپذیر در اقدامات قبل از ارتودنسی، تهیه عکس های تخصصی است. این عکس ها معمولاً شامل موارد زیر هستند:

- رادیوگرافی پانورامیک یا همان OPG که نمای کلی از تمام دندان ها و استخوان فک را نشان می دهد.
- رادیوگرافی سفالومتری لترال که برای بررسی زاویه فک و رابطه دندان ها با ساختار جمجمه استفاده می شود.
- عکس های فتوگرافی رنگی از چهره و داخل دهان برای ثبت وضعیت اولیه و مقایسه در پایان درمان.
این مدارک به متخصص اجازه می دهند تا بفهمد آیا دندان نهفتهای دارید، آیا ریشه های دندان هایتان سالم است و فک شما چقدر پتانسیل جابجایی دارد. بدون این عکس ها، درمان ارتودنسی مثل رانندگی در جاده ای تاریک بدون چراغ است.
تکلیف دندان های عقل و کشیدن دندان ها را مشخص کنید
گاهی اوقات فک بیمار فضای کافی برای تمام دندان ها را ندارد. در این شرایط، متخصص ممکن است دستور به کشیدن یک یا چند دندان (معمولاً پرمولرها) بدهد تا فضا برای بقیه دندان ها باز شود. همچنین دندان های عقل می توانند در طول درمان یا بعد از آن، نتایج را خراب کنند.
یکی از کلیدی ترین اقدامات قبل از ارتودنسی، جراحی دندان های نهفته یا کشیدن دندان های اضافی طبق دستور متخصص است. البته نگران نباشید، متخصصان امروزه تا جای ممکن سعی می کنند دندانی را نکشند، اما اگر فضای کافی وجود نداشتهباشد، این کار برای رسیدن به یک نتیجه پایدار و زیبا ضروری است.

از همین حالا باید عادت های غذایی خود را تغییر دهید
روزهای اول بعد از نصب بریس ها، دندان ها حساس می شوند و شما نمی توانید هر چیزی را بخورید. اما مهم تر از آن، محدودیت هایی است که در کل طول درمان خواهید داشت. تمرین برای تغییر سبک تغذیه، بخشی از اقدامات قبل از ارتودنسی است که کمتر به آن توجه می شود:
- شما باید عادت کنید که میوه های سفت مثل سیب را به جای گاز، برش بزنید.
- باید با خوراکی های به شدت چسبناک مثل گز، سوهان و ته دیگ های خیلی برشته خداحافظی کنید.
این تمرین ذهنی به شما کمک می کند که بعد از نصب دستگاه ها، مدام با مشکل کنده شدن براکت ها و طولانی شدن زمان درمان روبرو نشوید. کنده شدن هر براکت می تواند درمان شما را یک ماه عقب بیندازد.
تهیه کیت بهداشتی ارتودنسی را پشت گوش نیندازید
وقتی سیم ها روی دندان ها قرار می گیرند، مسواک زدن معمولی دیگر کافی نیست. ذرات غذا در هر گوشه و کناری گیر می کنند و اگر ابزار درست را نداشته باشید، دندان هایتان خیلی زود می پوسند. یکی از کاربردی ترین اقدامات قبل از ارتودنسی، خرید وسایل بهداشتی مخصوص است.

چک لیست ابزارهای بهداشتی که باید قبل از شروع درمان بخرید
داشتن این ابزارها در خانه، استرس شما را در روزهای اول به شدت کم می کند.
| چرا این کار مهم است؟ | کاربرد اصلی |
|---|---|
| مسواک ارتودنسی | داشتن موهای کوتاه در وسط برای تمیز کردن براکت ها |
| مسواک بین دندانی | تمیز کردن فضای زیر سیم و بین دندان ها |
| نخ دندان مخصوص (سوپرفلاس) | عبور راحت نخ از زیر سیم های ارتودنسی |
| موم ارتودنسی | پوشاندن قسمت های تیز سیم برای جلوگیری از زخم شدن لپ |
| دهان شویه حاوی فلوراید | تقویت مینای دندان در برابر اسید باکتری ها |
آمادگی روانی و مدیریت زمان برای جلسات ماهانه هم مهم هست
ارتودنسی یک تعهد بلندمدت است. شما باید بدانید که هر ماه (یا هر ۶ هفته یکبار) باید برای تنظیم سیم ها به مطب مراجعه کنید. اگر دانشجو هستید، کارمندید یا قصد سفر دارید، حتماً این موضوع را در لیست اقدامات قبل از ارتودنسی لحاظ کنید. نرفتن به جلسات تنظیم، یعنی دندان ها در یک وضعیت ثابت می مانند و درمان شما هیچ پیشرفتی نمی کند.
همچنین باید از نظر ذهنی آمادهباشید که در پایان هر جلسه، ممکن است ۲ تا ۳ روز دندان هایتان کمی حساس باشند. این موضوع کاملاً طبیعی است و نشانه این است که دندان ها در حال جابجایی هستند. با آگاهی از این مسائل، دیگر در طول مسیر درمان غافلگیر یا دلسرد نخواهید شد.
صحبت با کلینیک یا مطب در خصوص هزینه های درمان
درمان های دندانپزشکی به خصوص ارتودنسی، هزینه های قابل توجهی دارند. اما خوشبختانه اکثر کلینیک ها این هزینه را به صورت اقساطی دریافت می کنند. یکی از مهم ترین اقدامات قبل از ارتودنسی، صحبت شفاف با بخش پذیرش درباره پیش پرداخت و مبلغ اقساط ماهانه است.

حتماً بپرسید که آیا هزینه های جانبی مثل رادیوگرافی، کشیدندندان، یا نگهدارندههای پایان درمان (ریتینر) در مبلغ کل لحاظ شده؛ یا خیر. داشتن یک تصویر روشن مالی به شما کمک می کند تا بدون استرس و نگرانی از بابت هزینه ها، فقط روی سلامت و زیبایی لبخندتان تمرکز کنید.
بیشتر بخوانید: جدول هزینه ارتودنسی سال 1405
بهداشت دهان خود را در هفته های آخر به اوج برسانید
فکر نکنید چون قرار است دکتر دندان هایتان را سیم کشی کند، بهداشت الان مهم نیست. در واقع، هر چقدر دندان ها و لثه های شما در روز نصب تمیزتر و سالم تر باشند، چسب ارتودنسی بهتر عمل می کند و احتمال کنده شدن براکت ها کمتر می شود.

در لیست اقدامات قبل از ارتودنسی، مسواک زدن وسواسی و استفاده دقیق از نخ دندان را در اولویت بگذارید. حتی اگر دندانپزشک جرم گیری انجام داده است، شما باید این وضعیت عالی را تا روز نصب حفظ کنید. دندان های تمیز یعنی شروعی قدرتمند و بدون التهاب برای یک مسیر طولانی به سمت زیبایی.
اگر آمادگی داشتهباشید، درمان برایتان بهتر پیش می رود ….
در نهایت، به یاد داشته باشید که تمام این سختی ها و آمادگی ها فقط برای یک هدف است: اینکه وقتی درمان تمام شد و در آینه نگاه کردید، از لبخند مرتب و درخشان خود لذت ببرید. با انجام دقیق اقدامات قبل از ارتودنسی، شما در واقع ۵۰ درصد راه موفقیت را طی کرده اید. بقیه مسیر، مهارت پزشک و صبوری شماست. ما در کلینیک های خود همواره تلاش می کنیم تا با ارائه یک نقشه راه دقیق، شما را در این مسیر همراهی کنیم تا با کمترین دغدغه، به لبخند رویایی تان برسید.
سوالات متداولی که درباره کارهای قبل از ارتودنسی می پرسند
بله تقریباً در ۹۰ درصد موارد جرم گیری لازم است. وجود جرم باعث التهاب لثه می شود و حرکت دندان در لثه ملتهب می تواند باعث تحلیل استخوان فک شود.
بستگی به سن و طرح درمان دارد. در ارتودنسی پیشگیری (فاز ۱) وجود دندان شیری مشکلی ندارد، اما برای ارتودنسی ثابت کامل، معمولاً باید منتظر ماند تا تمام دندان های دائمی رویش کنند.
ترمیم دندان و جرم گیری با روش های مدرن و بی حسی کاملاً بدون درد است.
بهتر است عکس ها مربوط به حداکثر ۶ ماه اخیر باشند. اگر فاصله زمانی عکس تا شروع درمان زیاد باشد، به دلیل تغییرات احتمالی در دندان ها و ریشه ها، ممکن است نیاز به تکرار عکس باشد.