برخی از افراد بعد از اینکه درمان ارتودنسی (اغلب از نوع ثابت) را شروع می کنند، طی چند هفته اول ممکن است کمی لاغر شوند. این مساله به خصوص در صورت بیشتر خودش را نشان می دهد. ما در این مقاله می خواهیم خیلی ساده در خصوص لاغری در دوران ارتودنسی بیشتر صحبت کنیم. اگر شما هم در خصوص لاغری بعد از ارتودنسی (بعد از شروع درمان) سوالی دارید، خواندن این مقاله برایتان مفید خواهد بود.
خلاصه این مقاله در یک نگاه (علل و راهکارها)
برای درک بهتر مکانیسم این تغییرات، جدول زیر خلاصه خوبی از عوامل دخیل در لاغری در دوران ارتودنسی را نشان می دهد تا بدانید چرا بدنتان به این درمان واکنش نشان داده است.
| علت اصلی | مکانیسم تاثیرگذاری بر وزن | چقدر طول می کشد؟ | راهکار مواجهه |
|---|---|---|---|
| حساسیت و درد اولیه | کاهش توانایی جویدن غذاهای سفت و پرکالری | ۳ تا ۷ روز بعد از هر جلسه تنظیم | مصرف غذاهای پوره شده و میکس شده |
| تغییر عادات غذایی | حذف تنقلات چسبناک و ریزه خواری های روزانه | طول کل دوره درمان | برنامه ریزی برای وعده های اصلی پرکالری |
| سختی تمیزکاری دندان | تنبلی در مسواک زدن مکرر و انصراف از میان وعده | کل دوره درمان | استفاده از ابزارهای نظافت سریع مثل واترجت |
| تغییرات بیولوژیکی | کاهش ترشح برخی هورمون های استرس بعد از عادت به بریس | ۱ تا ۲ ماه اول | تطبیق تدریجی با شرایط جدید دهان |
چرا برخی افراد بعد از سیم کشی دندان دچار کاهش وزن می شوند؟
باید بدانید که لاغری در دوران ارتودنسی لزوماً برای همه بیماران اتفاق نمی افتد، اما یک عارضه جانبی بسیار شایع است. وقتی بریس های ارتودنسی ثابت روی دندان ها قرار می گیرند، نیروی مداومی به بافت های نگهدارنده دندان (رباط های پریودنتال) وارد می شود. این فشار باعث ایجاد یک واکنش التهابی خفیف و موقت در اطراف ریشه دندان می شود که برای حرکت دادن دندان ها کاملاً ضروری است. اما همین التهاب خفیف، دندان ها را به شدت به فشار حساس می کند.
در این شرایط مشکلاتی پیش خواهد آمد …
مثلا فشار دادن دندان ها روی هم هنگام جویدن غذاهای معمولی مثل برنج ته دیگ، نان های سفت یا گوشت، دردناک خواهد بود. بدن ما به طور غریزی از درد دوری می کند؛ بنابراین شما ناخودآگاه به سمت غذاهای نرم تر، سوپ ها و مایعات می روید که کالری بسیار کمتری نسبت به رژیم غذایی قبلی شما دارند. این تغییر ناگهانی در میزان کالری دریافتی، اولین جرقه برای کاهش وزن است.
شایع ترین دلایل لاغری بعد از شروع ارتودنسی چه هستند؟
بسیاری از بیماران از تغییرات ناخواسته اندام خود ابراز نگرانی می کنند. واقعیت این است که کاهش وزن و لاغری بعد ارتودنسی فقط به خاطر درد دندان نیست. موضوع فراتر از یک درد ساده چند روزه است و به سبک زندگی جدیدی مربوط می شود که بریس ها به شما دیکته می کنند.
یکی از دلایل رایج کاهش ریزه خواری است …
یکی از جالب ترین دلایل، قطع ریزه خواری هست. وقتی ارتودنسی دارید، بعد از هر بار خوردن کوچک ترین چیزی، حتی یک حبه قند یا یک تکه بیسکویت، باید فرآیند طولانی مسواک زدن، نخ دندان مخصوص ارتودنسی و دهان شویه را انجام دهید.
گیر کردن غذا بین سیم ها آن قدر کلافه کننده است که بیمار ترجیح می دهد به جای ۱۰ دقیقه مسواک زدن برای یک میان وعده کوچک، اصلاً آن را نخورد! همین حذف شدن ساده تنقلات و ریزه خواری ها در طول روز، بخش زیادی از کالری های اضافی بدنتان را حذف می کند.
ترس از شکستن براکت ها عامل مهم دیگری است
شکستن هر براکت یعنی یک جلسه اضافه در مطب و طولانی تر شدن درمان. به همین دلیل، بیماران به طور ارادی از خوردن غذاهای محبوب اما سفت مثل آجیل، پاپ کورن، ته دیگ و میوه هایی مثل سیب و خیار به شکل گاز زدن خودداری می کنند که این خود به کاهش حجم غذای مصرفی کمک می کند این البته که چیز بدی نیست، هر چند که لاغری بعد از ارتودنسی را به دنبال دارد ولی مفید است.
درد، حساسیت یا تحریک بافت نرم
بیشتر کسانی که با چالش لاغری در دوران ارتودنسی دست وپنجه نرم می کنند، معمولاً در دو هفته اول پس از نصب بریس ها میزان کاهش وزن کمی را تجربه می کنند. در این بازه زمانی، زبان و مخاط داخلی دهان هنوز به وجود براکت های فلزی عادت نکرده اند و ممکن است دچار زخم های موقتی شوند. این زخم ها صحبت کردن و غذا خوردن را دشوارتر می کنند.
و سرانجام خستگی عضلات فک
به طور کلی، اصلی ترین علت کاهش وزن بعد از شروع ارتودنسی جابجایی دندان ها و خستگی عضلات فک است. عضلات جویدنی شما سال ها به یک شکل خاص از گاز زدن عادت کردهبودند و حالا با تغییر زاویه دندان ها، باید در مسیر جدیدی کار کنند. این تغییر زاویه باعث خستگی زودرس عضلات فک هنگام صرف غذا می شود، به طوری که بیمار ممکن است قبل از سیری کامل، به دلیل خستگی فک دست از غذا بکشد.
چطور از کاهش وزن بعد از ارتودنسی جلوگیری کنیم؟
اگر شما از قبل وزن ایده آلی داشته اید یا تمایلی به لاغر شدن ندارید، باید فعالانه جلوی این روند را بگیرید. برای این کار باید روش های هوشمندانه ای را برای کالری رسانی به بدنتان پیدا کنید بدون اینکه به بریس ها آسیبی برسد یا دندان هایتان درد بگیرد.
در این بخش، سه گروه از مواد غذایی بسیار نرم و در عین حال پرکالری را معرفی می کنیم که مصرف آن ها به شما کمک می کند انرژی روزانه خود را تامین کنید:
- غذاهای غنی از چربی های مفید: آووکادوی پوره شده، روغن زیتون خالص (که می توانید روی هر غذایی بریزید)، و کره انواع مغزها مثل کره بادام زمینی یا فندق به شرطی که کاملاً نرم و بدون تکههای سفت باشند.
- پروتئین های سهل الوصول: تخم مرغ آب پز نرم یا نیمرو، انواع شیک های پروتئینی، ماست های چکیده و محلی، و ماهی های چرب مثل سالمون که بافت بسیار نرمی دارند و به راحتی با چنگال له می شوند.
- کربوهیدرات های پخته و نرم: حلیم گندم، فرنی، شیربرنج کاملاً پخته، پاستاهای بسیار پخته و نرم با سس های غلیظ خامه ای، و پوره های ترکیبی سبزیجات پختهِ با کره.
بیشتر بخوانید: تغذیه در زمان ارتودنسی (لیست غذاهای نرم + غذاهای ممنوعه ارتودنسی)
چگونه در خارج از خانه غذا بخوریم بدون اینکه وزن از دست بدهیم
برای کسانی که می خواهند از روند لاغری در دوران ارتودنسی جلوگیری کنند، تغییر سبک پخت وپز و حتی نحوه صرف غذا در خارج از خانه اهمیت زیادی دارد. معاشرت های اجتماعی و رستوران رفتن نباید به خاطر بریس ها تعطیل شوند، اما نیاز به چند تکنیک ساده دارید تا بدون دردسر کالری کافی دریافت کنید:
- غذاهایی را سفارش دهید که نیاز به گاز زدن ندارند. مثلاً به جای همبرگر یا کباب برگ، کباب کوبیده نرم یا پاستا آلفردو سفارش دهید.
- همیشه یک چاقوی کوچک به همراه داشته باشید تا بتوانید پیتزا یا ساندویچ خود را به لقمه های بسیار کوچک تقسیم کنید و مستقیماً روی دندان های عقب (آسیاب) بگذارید تا دندان های جلو درگیر نشوند.
- از سفارش سالادهای با کاهوی سفت یا نان های تست خشک در سوپ خودداری کنید. چون جویدن آن ها در روزهای اول تنظیم سیم ها کابوس است.
خیلی نگران لاغری بعد از ارتودنسی نباشید!
یکی از ابعاد مثبت لاغری در دوران ارتودنسی برای افرادی است که از قبل به دنبال کاهش وزن و اصلاح عادات غذایی خود بوده اند. این دوران می تواند یک فرصت اجباری اما عالی برای ترک عاداتی مثل خوردن چیپس، پفک، لواشک های چسبناک و نوشابه های گازدار باشد. عاداتی که هم برای وزن شما مضر هستند و هم برای سلامت دندان ها در طول ارتودنسی خطر ایجاد پوسیدگی های شدید دارند.
در نهایت، مدیریت لاغری در دوران ارتودنسی کاملاً به برنامه ریزی غذایی شما و مشاوره با پزشکتان بستگی دارد. با شناخت بدن خود و استفاده از غذاهای نرم و مقوی، می توانید این دوران گذار را با موفقیت طی کنید و افت سلامت بدنی، به لبخند رویایی خود برسید.
پاسخ به سوالات رایج درباره کاهش وزن بعد از ارتودنسی
خیر. برای همه بروز نمی کند. اگر اتفاق بی افتد کاملا موقتی است.
بله تا حد کمی. به دلیل قانون “مسواک بعد از هر بار خوردن”، ریزه خواری های شما به شدت کاهش می یابد که این موضوع منجر به کاهش وزن می شود.
چون با تعویض سیم ها در جلسات دوره ای، فشار جدیدی به دندان ها وارد می شود که تا چند روز جویدن را سخت می کند. این دوره های کاهش اشتها معمولاً کوتاه و ۳ روزه هستند.
نه چندان اما ممکن است در روزهای اول به دلیل درد دندان بهانه گیر شوند. برای آن ها پوره ها و بستنی های یخی بهترین گزینه برای تامین انرژی و کاهش درد هستند.