خانواده های زیادی با شروع فصل مدرسه ها مردد می شوند که آیا الان وقت خوبی برای سیم کشی دندان های فرزندشان است یا نه. خیلی ها فکر می کنند شاید درس و مشق بچه لطمه بخورد یا تغذیه اش در مدرسه با مشکل روبرو شود. اما واقعیت این است که شروع ارتودنسی در زمان مدرسه می تواند یکی از هوشمندانه ترین تصمیم ها باشد، به شرطی که چند نکته ساده را رعایت کنید. در این مقاله می خواهیم خیلی روراست و از زبان تیم درمانی کلینیک، تمام چالش ها و راهکارهای مدیریت بریس ها در محیط مدرسه را با هم بررسی کنیم.
چرا فصل مدارس در واقع بهترین فرصت برای شروع درمان است؟
شاید در نگاه اول فکر کنید تابستان زمان بهتری است چون بچه در خانه است و راحت تر به او رسیدگی می کنید، اما تجربه ما چیز دیگری می گوید. نظم و انضباطی که در مدرسه وجود دارد، به کودک کمک می کند تا با روتین های ارتودنسی هم خیلی سریع تر هماهنگ شود. وقتی بچه هر روز در یک ساعت مشخص بیدار می شود، صبحانه می خورد و مسواک می زند، اضافه کردن یک مرحله نظافت بریس ها به این برنامه خیلی راحت تر از تابستانِ بی برنامه است.

علاوه بر این، در سنین مدرسه، کودکان در اوج رشد استخوانی خود هستند
جابجا کردن دندان ها و اصلاح ناهنجاری های فکی در این بازه زمانی با سرعت و کیفیت بسیار بالایی انجام می شود. از طرف دیگر، در محیط مدرسه، فرزند شما تنها نیست؛ احتمالاً چندین نفر از هم کلاسی های او هم در حال طی کردن مسیر ارتودنسی در زمان مدرسه هستند. این موضوع باعث می شود کودک حس نکند “متفاوت” یا “عجیب” است و با دیدن بقیه، اعتماد به نفسش را حفظ کند. در واقع، بریس ها در این سن به نوعی علامت اهمیت دادن خانواده به سلامت و آینده کودک محسوب می شوند.
چطور با دردهای احتمالی روزهای اول در کلاس درس کنار بیاییم؟
بسیاری از والدین نگران هستند که فشار سیم ها تمرکز فرزندشان را در ساعت ریاضی یا علوم به هم بزند. بله، در ۳ تا ۵ روز اول بعد از نصب دستگاه ها یا بعد از هر جلسه سفت کردن سیم، دندان ها حساس می شوند. برای مدیریت این موضوع، پیشنهاد ما این است که جلسات نصب یا تنظیم را برای اواخر هفته (چهارشنبه ها) رزرو کنید تا کودک فرصت داشته باشد روزهای اول را در خانه استراحت کند.

این راه حل ها را دنبال کنید …
اگر نیاز بود فرزندتان در روزهای اول به مدرسه برود، حتماً با مشورت ما، یک مسکن ساده در کیفش بگذارید و به مربی بهداشت مدرسه اطلاع دهید. اما نکته جالب اینجاست که محیط شلوغ مدرسه و بازی با دوستان، خودش یک نوع مسکن روانی است و باعث می شود حواس کودک از درد جزیی دهانش پرت شود. اکثر بچه ها خیلی سریع تر از آن چیزی که فکر می کنید به شرایط ارتودنسی در زمان مدرسه عادت می کنند.
مدیریت تغذیه و زنگ تفریح دانش آموزان دارای وسایل ارتودنسی
چالش اصلی در محیط مدرسه، تغذیه است. بوفه های مدارس معمولاً پر از خوراکی هایی هستند که دشمن شماره یک براکت ها به حساب می آیند. از ته دیگ های سفت ناهار مدرسه گرفته تا ساندویچ های برشته و آجیل، همگی می توانند باعث کنده شدن براکت ها شوند. هر بار که براکتی کنده شود، نه تنها دندان درد می گیرد، بلکه کل درمان مقداری عقب می افتد.

برای اینکه فرزندتان در طول ارتودنسی در زمان مدرسه دچار مشکل نشود، باید نوع لقمه های او را تغییر دهید. به جای گذاشتن یک سیب کامل در کیفش، آن را قاچ کنید. به جای ساندویچ های با نان سفت، از نان های نرم استفاده کنید. در جدول زیر، لیستی از خوراکی های ایمن و خطرناک را برایتان آورده ایم تا بدانید برای زنگ تفریح چه چیزی آماده کنید.
بیشتر بخوانید: تغذیه در زمان ارتودنسی (لیست غذاهای نرم + غذاهای ممنوعه ارتودنسی)
جدول راهنمای تغذیه دانش آموزان در دوران ارتودنسی
| نوع خوراکی | وضعیت ایمنی | راهکار جایگزین در مدرسه |
|---|---|---|
| آجیل، پسته و فندق | بسیار خطرناک | مصرف انواع مغزهای پودر شده در معجون یا ماست |
| سیب، هویج و گلابی سفت | خطرناک (در صورت گاز زدن) | بریدن میوه به قطعات کوچک و نازک (اسلایس کردن) |
| ساندویچ با نان باگت برشته | خطرناک | استفاده از نان تست نرم یا نان لواش بدون لبه |
| ذرت بو داده (پاپ کورن) | متوسط (خطر گیر کردن پوسته) | پفک های نرم یا چوب شورهای ظریف |
| شکلات های چسبناک و گز | بسیار خطرناک | کیک های نرم خانگی یا ژله |
| ته دیگ و نان خشک | بسیار خطرناک | پلوهای نرم و خورشتی |
مدیریت اتفاقات غیرمنتظره و اورژانسی در ساعت های حضور در مدرسه
گاهی توی بازیگوشی یا گاز زدن یک خوراکی، انتهای سیم ارتودنسی بیرون می زند و داخل دهان را اذیت می کند. برای همین روزها، یک کیت کوچک اورژانسی توی کیف مدرسه معجزه می کند. مهم ترین چیز داخلش موم ارتودنسی است. به فرزندتان یاد بدهید اگر سیمی تیز شد، یک تکه موم بردارد و روی آن نقطه بچسباند.
اگر براکتی هم لق شد یا کندهشد، نیازی به ترک کلاس و آمدن به خانه نیست. همان براکت را با موم سر جایش ثابت کند تا زنگ آخر. همین مهارت های کوچک به بچه ها کمک می کند در طول درمان، توی مدرسه با خیال راحت سر کلاس بمانند و با هر اتفاق ساده ای جا نزنند. ما در جلسات آموزشی، همهٔ این کارها را قدم به قدم به فرزندتان یاد می دهیم.
زنگ ورزش و نکات ایمنی برای محافظت از دهان و دندان
زنگ ورزش یکی از پرخطرترین ساعت ها برای ارتودنسی در زمان مدرسه است، مخصوصاً در ورزش هایی مثل فوتبال، والیبال یا بسکتبال که احتمال برخورد توپ یا آرنج دوستان به صورت وجود دارد. برخورد ضربه به دهانی که براکت دارد، می تواند باعث زخم های عمیق در لثه و لب شود.
راه حل قطعی این مشکل، استفاده از “محافظ دهان مخصوص ارتودنسی” (Mouthguard) است. این محافظ ها با محافظ های ورزشی معمولی فرق دارند و طوری طراحی شدهاند که فضای کافی برای براکت ها داشتهباشند. حتماً قبل از شروع فصل ورزش، از ما بخواهید تا محافظ مناسب را برای فرزندتان تهیه کنیم. این وسیله نه تنها از دندان ها، بلکه از خودِ دستگاه های ارتودنسی گران قیمت شما هم محافظت می کند. در کل ارتودنسی در زمان مدرسه را بهتر می کند.

اهمیت کیف بهداشتی همراه دانش آموز در طول روز
بسیاری از بچه ها خجالت می کشند بعد از ناهار در دستشویی مدرسه مسواک بزنند، اما باقی ماندن غذا دور بریس ها نه تنها باعث پوسیدگی می شود، بلکه ظاهر نازیبایی هم دارد و ممکن است باعث بوی بد دهان شود. برای تسهیل این کار، یک کیف بهداشتی کوچک و جذاب برایش تهیه کنید.
این کیف باید شامل موارد زیر باشد:
مسواک مسافرتی، خمیردندان کوچک، مسواک بین دندانی و یک آینه کوچک جیبی باشد. به فرزندتان بگویید که حتی یک دقیقه زمان به شست و شوی دهان اختصاص دهد و حتما مسواک بزند. رعایت بهداشت دقیق، ضامن این است که بعد از پایان ارتودنسی در زمان مدرسه، دندان هایی که ردیف شدهاند، لکه های سفید پوسیدگی نداشتهباشند.
بیشتر بخوانید: با این نکات رعایت بهداشت دندان های ارتودنسی شده، راحت تر می شود
جنبه های روانی و اعتماد به نفس فرزند شما در جمع همسالان
باید قبول کنیم که نوجوانان گاهی نسبت به هم بی رحم هستند و ممکن است سیم کشی دندان ها بهانه ای برای شوخی شود. به عنوان والدین، وظیفه شماست که دیدگاه فرزندتان را نسبت به این موضوع بسازید. به او یادآوری کنید که ارتودنسی در زمان مدرسه یک درمان موقتی است که نتیجه اش یک عمر لبخند هالیوودی است.
برای این مورد هم راه حل وجود دارد
خیلی از سلبریتی ها و ورزشکاران مشهور هم در سنین نوجوانی بریس داشته اند. امروزه حتی انتخاب رنگ های مختلف برای کش های ارتودنسی (اورینگ ها) به یک نوع مد تبدیل شدهاست. اجازه دهید فرزندتان خودش رنگ کش ها را انتخاب کند تا حس بهتری نسبت به دستگاه هایش داشته باشد. این مشارکت باعث می شود او با افتخار بخندد و بریس ها را بخشی از استایل شخصی اش ببیند.

چرا نباید درمان را به تعطیلات تابستان موکول کرد؟
یک اشتباه رایج این است که والدین فکر می کنند بهتر است صبر کنند تا تابستان برسد و بچه درس نداشته باشد. اما تابستان فقط ۳ ماه است و درمان ارتودنسی معمولاً ۱۸ تا ۲۴ ماه طول می کشد. یعنی در هر صورت، شما بخش بزرگی از درمان را در طول سال تحصیلی سپری خواهید کرد.
شروع ارتودنسی در زمان مدرسه به شما اجازه می دهد که از زمان به بهترین شکل استفاده کنید. تصور کنید اگر درمان را در مهرماه شروع کنید، تا رسیدن به تعطیلات عید، دندان های فرزندتان جابجایی های اصلی را انجام داده اند و در مسافرت های نوروزی، او دیگر به بریس ها کاملاً عادت کرده است. زمان در ارتودنسی طلاست و هر ماه تاخیر، یعنی یک ماه دیرتر رسیدن به آن لبخند رویایی.
نقش معلم ها و مسئولین مدرسه در فرآیند درمان چیست؟
بد نیست در ابتدای سال تحصیلی، یک یادداشت کوتاه برای معلم یا مربی بهداشت فرزندتان بنویسید و توضیح دهید که او در حال طی کردن مراحل ارتودنسی در زمان مدرسه است. این کار باعث می شود اگر کودک نیاز داشت در ساعت کلاس کمی آب بنوشد (برای رفع خشکی دهان ناشی از بریس) یا بعد از ناهار کمی دیرتر به کلاس برگردد (برای مسواک زدن)، معلم با او همکاری کند. همچنین در صورت بروز هرگونه مشکل یا درد ناگهانی، مسئولین مدرسه می دانند که چطور باید به او کمک کنند.
در نهایت ….
دوران مدرسه بهترین فرصت برای ساختن پایهٔ سلامت دهان و دندان بچه هاست. درست است که شروع ارتودنسی در این سن، هفته های اول کمی برنامه ریزی و حوصله می خواهد، اما با همراهی شما، همین مسیر به یکی از ماندگارترین تجربه های رشد فرزندتان تبدیل می شود.
ما در کلینیک های خودمان بارها دیدهایم که بچه ها با همان بریس ها قد می کشند، بزرگ تر می شوند و روز آخر با اعتمادبه نفسی چندبرابر، دستگاه ها را باز می کنند. این سرمایه گذاری روی زیبایی و سلامتشان، ارزشمندترین هدیه ای است که در این سن حساس می توانید به آن ها بدهید.
سوالات متداول درباره ارتودنسی در زمان مدرسه
در ۲ یا ۳ روز اول ممکن است زبان کودک به قطعات فلزی عادت نداشته باشد و کمی نوک زبانی حرف بزند، اما خیلی زود سیستم تکلم خودش را تطبیق می دهد و هیچ مشکلی در ارائه درس یا صحبت در کلاس نخواهد داشت.
به هیچ وجه. هیچ رابطه علمی بین ارتودنسی و هوش یا تمرکز وجود ندارد. اتفاقاً با افزایش اعتماد به نفس ناشی از ردیف شدن دندان ها، بسیاری از دانش آموزان در روابط اجتماعی مدرسه موفق تر عمل می کنند.
معمولاً جلسات تنظیم هر ۴ تا ۶ هفته یک بار است. ما تلاش می کنیم نوبت های عصر یا روزهای پنجشنبه را برای دانش آموزان رزرو کنیم تا کمترین تداخل را با ساعت های مدرسه داشته باشند.