فشار دادن دندان ها روی هم (یا همان دندان قروچه)، واکنشی ناخودآگاه به استرس های روزمره است که می تواند آرام آرام لبخند و سلامت مفاصل صورت شما را تخریب کند. در این مقاله می خواهیم بررسی کنیم که چطور یک قطعه کوچک به نام نایت گارد می تواند جلوی این مشکل را بگیرد.
همه چیز درباره نایت گارد در یک نگاه
در جدول زیر یک نمای کلی از این وسیله و کاربردهای آن را برای شما آورده ایم تا در همین ابتدا با کلیات ماجرا آشنا شوید.
| ویژگی اصلی | توضیحات کاربردی |
|---|---|
| نام وسیله | نایت گارد (محافظ شبانه دندان) |
| جنس مواد | آکریلیک سخت یا پلاستیک نرم و منعطف |
| هدف اصلی | جلوگیری از سایش دندان ها و کاهش فشار بر مفصل فک |
| زمان استفاده | هنگام خواب شبانه یا چرت های روزانه |
| نحوه ساخت | قالب گیری اختصاصی در مطب یا مدل های پیش ساخته |
چرا بسیاری از ما صبح ها با فک منقبض و سردرد بیدار می شویم؟
بسیاری از مراجعان ما از سردردهای صبحگاهی شکایت دارند که هیچ دلیلی برای آن پیدا نمی کنند. آن ها سراغ پزشکان مختلف می روند اما غافل از این هستند که منشأ درد، چند سانتی متر پایین تر یعنی در مفصل فک قرار دارد. وقتی شما در خواب دندان هایتان را با قدرتی معادل چندین برابر حالت عادی روی هم فشار می دهید، عضلات صورت شما در تمام طول شب در حال ورزش سنگین و اجباری هستند.
این فشار مداوم باعث خستگی مفرط عضلات می شود
متاسفانه نتیجه این خستگی، همان دردی است که صبح ها در شقیقه ها یا گوش خود حس می کنید. استفاده از نایت گارد در اینجا نقش یک ضربه گیر را بازی می کند. این وسیله اجازه نمی دهد که دندان های فک بالا و پایین با تمام قدرت به هم برسند و بخشی از این فشار وحشتناک را جذب می کند تا عضلات شما فرصت استراحت داشته باشند.
استفاده از نایت گارد چگونه و به چه شکلی جلوی تخریب دندان ها را می گیرد؟
ببینید دندان های ما یک لایه محافظ بسیار سخت به نام مینا دارند. با این حال، مینای دندان در برابر سایش مداوم و فیزیکی آسیب پذیر است. وقتی دندان قروچه می کنید، در واقع دندان هایتان را به یک سمباده تبدیل می کنید که لایه های محافظ را از بین می برد. اگر به دندان های افرادی که سال هاست دندان قروچه می کنند نگاه کنید، متوجه می شوید که لبه دندان ها صاف و براق شده است.
در موارد شدیدتر، قد دندان ها کوتاه می شود…
این موضوع نه تنها لبخند شما را پیر نشان می دهد، بلکه باعث می شود صورت شما جمع تر به نظر برسد. نایت گارد با ایجاد یک فاصله فیزیکی، از این سایش جلوگیری می کند.
در واقع به جای اینکه دندان های شما روی هم ساییده شوند، روی لایه پلاستیکی یا آکریلیکی این محافظ حرکت می کنند. این کار باعث می شود دندان های طبیعی شما تا سالیان سال سالم و خوش فرم باقی بمانند.
تفاوت بین محافظ های آماده داروخانه ای و مدل های تخصصی ساخته شده در مطب چیست؟
شاید وسوسه شوید که یک مدل ارزان قیمت را از داروخانه تهیه کنید. این مدل ها معمولاً به این صورت هستند که باید آن ها را در آب جوش بیندازید و سپس در دهان بگذارید تا شکل بگیرند. اما واقعیت این است که این محافظ ها دقت لازم را ندارند. آن ها اغلب بیش از حد ضخیم هستند و باعث می شوند دهان شما به طور غیرطبیعی باز بماند که خود این موضوع می تواند درد مفصل فک را بدتر کند.
اما در مطب دندانپزشکی، داستان متفاوت است
ما دقیقاً از روی دندان های شما قالب گیری می کنیم. نایت گارد ساخته شده در لابراتوار دندانپزشکی، ضخامت بسیار دقیقی دارد و دقیقاً روی قوس فکی شما می نشیند. این وسیله آنقدر ظریف طراحی می شود که مزاحمتی برای تنفس یا خواب شما ایجاد نکند. همچنین پایداری آن در دهان بسیار بالاست و در طول شب از جای خود خارج نمی شود.
انواع مختلف محافظ های دندانی بر اساس شدت مشکل شما را بهتر بشناسید
همه دندان قروچه ها شبیه هم نیستند. برخی افراد فقط دندان هایشان را به هم می سایند و برخی دیگر آن ها را با قدرت روی هم قفل می کنند. بر همین اساس، نوع نایت گارد انتخابی برای هر بیمار متفاوت است.
1. محافظ های نرم برای موارد خفیف و کوتاه مدت
این مدل ها از مواد منعطف ساخته شدهاند. اگر شما فقط در دوره های امتحانات یا استرس های کاری موقتی دچار فشار فک می شوید، این مدل برایتان مناسب است. حس نرمی آن باعث می شود دندان ها روی هم نلغزند. اما یک عیب بزرگ دارند. چه عیبی؟ افرادی که دندان قروچه شدید دارند، تمایل پیدا می کنند که این پلاستیک نرم را مثل آدامس بجوند که این کار فشار مفصل را بیشتر می کند.
2. محافظ های سخت آکریلیکی برای دندان قروچه های حرفه ای
این مدل از آکریلیک شفاف و بسیار سخت ساختهمیشود. اگر دندان های شما علائم سایش شدید دارند، حتماً باید از این نوع استفاده کنید. این نایت گارد اجازه می دهد دندان های فک مخالف به راحتی روی سطح آن سر بخورند بدون اینکه فشاری به عضله وارد شود. دوام این مدل ها بسیار بالاست و معمولاً چندین سال برای شما کار می کنند.
3. مدل های ترکیبی یا لمینت شده برای راحتی بیشتر
این ها نسل جدید محافظ ها هستند. لایه داخلی آن ها که با دندان در تماس است نرم است تا شما احساس راحتی کنید، اما لایه بیرونی سخت است تا مقاومت لازم در برابر سایش را داشتهباشد. این مدل برای کسانی که دندان های حساسی دارند اما به محافظت قوی نیاز دارند، بهترین گزینه است.
مقایسه نایت گاردهای سخت و نرم در یک نگاه (برای جمع بندی بحث انواع)
در این جدول می توانید تفاوت های کاربردی این دو مدل اصلی را مشاهده کنید تا در انتخاب خود بهتر تصمیم بگیرید.
| ویژگی | مدل نرم (Soft) | مدل سخت (Hard) |
|---|---|---|
| راحتی اولیه | بسیار زیاد | نیاز به چند شب زمان برای عادت کردن |
| مقاومت در برابر سایش | کم (ممکن است پاره شود) | بسیار زیاد و بادوام |
| مناسب برای | دندان قروچه خفیف و موقتی | دندان قروچه شدید و مزمن |
| تاثیر بر عضلات | ممکن است باعث جویدن ناخودآگاه شود | به استراحت عضلات کمک زیادی می کند |
| نظافت | کمی سخت تر (جذب بو و رنگ) | بسیار آسان و بهداشتی |
روش های صحیح نگهداری و تمیز کردن محافظ برای جلوگیری از بیماری ها
چون این وسیله تمام شب در محیط مرطوب دهان شماست، اگر بهداشت آن را رعایت نکنید، تبدیل به معدن باکتری و قارچ می شود:
- اولین قانون این است که بلافاصله بعد از بیدار شدن و درآوردن نایت گارد، آن را با آب سرد و یک مسواک نرم بشویید. هرگز از آب داغ استفاده نکنید، چون دمای بالا می تواند شکل دقیق پلاستیک را عوض کند و دیگر روی دندان تان فیت نشود.
- یک نکته مهم دیگر این است که هفته ای یک بار آن را در محلول های مخصوص شستشوی پروتز یا آب و صابون ملایم قرار دهید.
- همیشه قبل از اینکه آن را داخل جعبه اش بگذارید، اجازه دهید کاملاً خشک شود. محیط مرطوب و بسته جعبه، بهترین جا برای رشد کپک هاست.
رعایت این نکات باعث می شود نایت گارد شما همیشه شفاف بماند و بوی نامطبوعی به خود نگیرد.
آیا استفاده از محافظ دندان در خواب باعث ناراحتی می شود؟
این یکی از بزرگترین نگرانی های مراجعان است. آن ها فکر می کنند با وجود یک جسم خارجی در دهان نمی توانند بخوابند. حقیقت این است که چند شب اول ممکن است کمی ترشح بزاق تان زیاد شود یا حس کنید دهان تان پر است. اما چون نایت گارد اختصاصی شما بسیار نازک طراحی می شود، مغز خیلی سریع (معمولاً بین ۳ تا ۷ شب) به آن عادت می کند.
وقتی عادت کنید همه چیز فرق می کند …
بعد از گذشت دوره عادت، شما آنقدر با آن راحت خواهید بود که اگر یک شب آن را نگذارید، حس می کنید چیزی کم است. آرامشی که بعد از بیدار شدن بدون درد فک و سردرد تجربه می کنید، آنقدر شیرین است که دیگر حاضر نخواهید بود بدون آن بخوابید. این وسیله کیفیت خواب شما را با آرام کردن عضلات صورت به شدت بالا می برد.
نشانه هایی که به شما می گوید همین امروز به محافظ نیاز دارید
اگر هنوز شک دارید که آیا باید از این وسیله استفاده کنید یا نه، به این نشانه ها در دهان تان دقت کنید:
- اگر لبه های دندان های جلویی شما صاف است و شفافیت خود را از دست دادهاند، یا اگر روی کناره های زبان تان جای دندان هایتان افتاده است (اصطلاحاً زبان کنگره دار)، شما قطعاً در خواب فشار زیادی وارد می کنید.
- همچنین اگر وقتی دهان تان را باز می کنید صدای “تق” یا کلیک از کنار گوش تان می شنوید، یعنی مفصل شما تحت فشار است.
در این موارد، متخصص ارتودنسی یا دندانپزشک شما با معاینه ساده متوجه سایش ها می شود و استفاده از نایت گارد را به عنوان اولین خط دفاعی پیشنهاد می دهد. منتظر نمانید تا دندان هایتان درد بگیرد یا بشکند؛ پیشگیری همیشه هوشمندانه ترین کار است.
سوالات متداول شما درباره محافظ شبانه دندان
خیر اگر قالب گیری دقیق باشد و توسط متخصص ساخته شود نه تنها دندان را جابجا نمی کند بلکه مثل یک نگهدارنده از حرکت آن ها جلوگیری می کند.
بستگی به شدت فشار شما دارد اما مدل های سخت معمولاً بین ۲ تا ۵ سال و مدل های نرم حدود ۶ ماه تا ۱ سال دوام دارند.
بهتر است فقط آب بنوشید چون نوشیدنی های رنگی یا قندی زیر محافظ گیر می کنند و باعث تغییر رنگ آن و پوسیدگی سریع دندان می شوند.
در طول درمان ارتودنسی بریس ها خودشان مانع سایش هستند اما بعد از اتمام درمان پزشک ممکن است نگهدارنده ای بسازد که نقش محافظ را هم ایفا کند.